महोत्तरी ।
मधेश प्रदेशअन्तर्गत पर्ने महोत्तरी जिल्लाको उत्तरी भूभागमा पानीको चरम अभाव देखिन थालेको छ।
जिल्लाका बर्दिबास, गौशाला र भङ्गाहा नगरपालिका क्षेत्रका खोल्साखोल्सी, जरुवा, इनार, चापाकल र नदीहरू सुक्दै गएका छन्। त्यससँगै खानेपानीको चरम हाहाकार सिर्जना भएको छ।
बर्दिबास नगरपालिका१४ मध्ये १० वटा वडा सधैँ धाराबाट सङ्ग्रह गरिएको पानीमा निर्भर छन्।
तर, पछिल्लो केही सातादेखि ती धारामा पानी आउन छाडेको छ। स्थानीयवासीहरू बिहानैदेखि रातिसम्म पानी झर्ने पर्खाइमा बिताउने बाध्यता बेहोर्न थालेका छन्।
बर्दिबास–२ की गृहिणी पवित्रा खड्काले आक्रोश पोखिन्, “धारा त चल्नै छाड्यो, अब के गर्ने होला ? रातभर पर्खेर बस्नुपर्ने अवस्था आयो।”
बर्दिबास–१२ को जुडी, बर्दिबास–१ को पानीखोल्सी, शिरखोला, तथा भङ्गाहा–४ का कदमखाडी, जोकाहा र भुताहा क्षेत्रमा झरनाजस्ता जरुवामा अहिले बालुवा मात्रै देखिन्छ।
गौशाला नगरपालिका, महोत्तरीका दक्षिणी क्षेत्रहरू, विशेष गरी वडा नं ६, ७ र ९ का इनार र आर्टिजन बोरिङहरू पनि सुक्दै गएका छन्। गौशाला–९ डुमरवानाका शिवशरण रायका अनुसार “बिगतमा जुनसुकै समयमा पानी निकाल्न पाइने बोरिङ अहिले पूरै सुकिसकेको छ।”
चारकोसे झाडी वन क्षेत्रमा पानीको अभावका कारण वन्यजन्तुहरू पानीको खोजीमा बस्ती पस्न थालेका छन्। बर्दिबास–११ का किसान सन्तोष मण्डलका अनुसार, “वन्यजन्तुले पानी खोज्दै बारीतिर आउँछन्, तर खेतबारी सखाप बनाइदिन्छन्।” यसले गर्दा किसानहरू उब्जनी गुमाउनुका साथै जिवन र सुरक्षामा समेत त्रासमा छन्।
बर्दिबास–३ कालापानीका ७५ वर्षीय नरबहादुर पुलामी भन्छन्, “वैशाखको पहिलो साता दुईपटक पानी परेको थियो, तर त्यसयता माटो नै रसाउन सक्ने अवस्था छैन।”
पछिल्ला केही दिनयता दिनको ११ बजेदेखि साँझ ४ बजेसम्म तापक्रम लगातार ४० डिग्री सेल्सियस आसपास रहेपछि सर्वसाधारण घरभित्रै सीमित छन्।
महोत्तरी जिल्लाका सबै १५ वटै स्थानीय तहमा पानीको कमी देखिए पनि उत्तरी भेगमा समस्या गम्भीर बन्दै गएको छ। यति ठूलो संकटका बीचमा पनि स्थानीय सरकार र सरोकारवाला निकायहरूले कुनै ठोस समाधानको पहल नगरेको स्थानीयवासीहरू बताउँछन्।
पानी जीवन हो भन्ने नारा व्यावहारिक संकटमा परी झुटो सावित हुन थालेको छ। महोत्तरीको वर्तमान अवस्था हेर्दा यदि चाँडो हस्तक्षेप गरिएन भने आगामी महिनाहरूमा मानव स्वास्थ्य, कृषि उत्पादन र वन्यजन्तु व्यवस्थापनमा भयावह परिणाम देखिन सक्छ।