जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल

जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल (Janata Samajbadi Party, Nepal – JSPN) नेपालको एक प्रमुख मधेशवादी र समाजवादी राजनीतिक दल हो। यसको स्थापना २०२० मा उपेन्द्र यादव र महन्थ ठाकुरको नेतृत्वमा भएको थियो। तर, २०२४ मा पार्टीभित्र आन्तरिक विवाद र नेतृत्व संघर्षका कारण पार्टी दुई भागमा विभाजित भयो।

स्थापना

जनता समाजवादी पार्टीको स्थापना २०२० मा RJPN (राष्ट्रिय जनमोर्चा पार्टी) र SPN (सोसलिस्ट पार्टी नेपाल) बीचको एकता पछि गरिएको थियो। पार्टीको मुख्यालय ललितपुरको बालकुमारीमा स्थित छ, र यसको नेतृत्व उपेन्द्र यादवले गर्दै आएका छन्। पार्टीको संरचनामा विभिन्न प्रमुख पदहरू र समितिहरू रहेका छन् जसले यसको संगठनात्मक कामलाई समन्वय गर्दै पार्टीको नीति र कार्यहरूलाई प्रभावकारी रूपमा अघि बढाउँछन्।

पार्टीको संघीय परिषद् अध्यक्षको जिम्मेवारी २०२० देखि २०२२ सम्म बाबुराम भट्टराईले निर्वाह गरेका थिए, त्यसपछि २०२२ देखि २०२४ सम्म अशोक राईले यो जिम्मेवारी सम्हाले। कार्यकारी अध्यक्षको रूपमा उपेन्द्र यादव प्रमुख भूमिकामा रहेका छन्, जसले पार्टीको रणनीतिक दिशा र योजनाहरूलाई नेतृत्व दिन्छन्। पार्टीको केन्द्रीय समिति ४०० सदस्यीय छ, जसमा विभिन्न प्रतिनिधिहरूको समावेशी भागीदारी सुनिश्चित गरिएको छ। यो समिति पार्टीको नीति र निर्णय प्रक्रिया तय गर्न महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्दछ।

पार्टीको केन्द्रीय कार्य समिति २० सदस्यीय छ, जुन कार्यकारी निर्णय र कार्यान्वयनका लागि जिम्मेवार छ। यसका अलावा, पार्टीका विभिन्न संगठनहरू पनि रहेका छन्, जसले युवा, महिला, र विद्यार्थी समुदायलाई सशक्त बनाउनको लागि कार्य गर्दैछन्। सोसियलिस्ट युथ युनियन, नेपाल युवासंघको रूपमा काम गर्दै युवा पीढीलाई समाजवादी विचारधारामा परिचित गराउँछ, सोसियलिस्ट विमेन युनियन, नेपाल महिला अधिकार र समानताको प्रवर्द्धनमा सक्रिय भूमिका खेल्दछ, र सोसियलिस्ट स्टुडेन्ट युनियन, नेपाल विद्यार्थीहरूको हक र शैक्षिक समानताका लागि संघर्ष गर्दैछ।

पार्टीको संरचना र संगठनात्मक संरचनाले यसलाई नेपालको समाजवादी राजनीति र सामाजिक न्यायका क्षेत्रमा महत्त्वपूर्ण स्थानमा राख्न मद्दत पुर्‍याउँछ। पार्टीका विभिन्न अंगहरूको समन्वय र समावेशी दृष्टिकोणले यसलाई विभिन्न सामाजिक वर्ग र समुदायसँग जडान स्थापित गर्न सक्षम बनाएको छ।

विचारधारा र उद्देश्यहरू

जनता समाजवादी पार्टीका मुख्य विचारधारा र उद्देश्यहरूमा समावेश रहेका यी महत्त्वपूर्ण बुँदाहरू पार्टीको नीति र कार्यप्रणालीलाई स्पष्ट रूपमा परिभाषित गर्छन्:

पहिचान आधारित संघीयता: पार्टीले मधेशी, आदिवासी, दलित, र महिला समुदायहरूको पहिचान र अधिकारको संरक्षणलाई प्रमुख प्राथमिकता दिएको छ। यसका अनुसार, संघीयता त्यस्तो संरचना हो जुन विभिन्न जातीय र सांस्कृतिक पहिचानको सम्मान गर्दै देशको समग्र विकासमा योगदान पुर्‍याउन सक्षम हो। यसले यी समुदायहरूलाई आफ्नो सामाजिक र सांस्कृतिक अस्तित्वको पहिचान र राजनीतिक अधिकारको रक्षा गर्ने अवसर प्रदान गर्ने उद्देश्य राखेको छ।

समावेशी लोकतन्त्र: जनता समाजवादी पार्टी समावेशी लोकतन्त्रको पक्षमा रहेको छ, जसले सार्वजनिक संस्थाहरूमा सबै समुदायहरूको समान प्रतिनिधित्व सुनिश्चित गर्न चाहन्छ। यस विचारधाराले सबै नागरिकलाई समान अवसर र अधिकार प्रदान गर्दै लोकतान्त्रिक संस्थाहरूलाई थप जनमुखी र विविधतायुक्त बनाउन प्रेरित गर्छ। पार्टीले विश्वास गर्छ कि लोकतन्त्रलाई सशक्त बनाउनका लागि सबै वर्ग र समुदायको समान सहभागीता अनिवार्य छ।

सामाजिक न्याय र समानता: पार्टीको अर्को प्रमुख उद्देश्य सामाजिक र आर्थिक समानताको प्रवर्द्धन गर्नु हो। यसले समाजका अपहेलित र वञ्चित वर्गहरूलाई मुख्यधारामा ल्याउने उद्देश्य राख्छ। शिक्षा, स्वास्थ्य, रोजगारी र अन्य सामाजिक सेवामा समान पहुँच प्रदान गरेर, पार्टी गरिबी र असमानता न्यूनीकरण गर्ने प्रयासमा छ।

धर्मनिरपेक्षता: पार्टीको विश्वास छ कि नेपालले धर्मनिरपेक्ष राज्य संरचनामा आधारित हुनुपर्छ, जसले प्रत्येक धर्मका मानिसलाई समान अधिकार र स्वतन्त्रता प्रदान गर्नेछ। यसका अनुसार, धर्म र राज्य बीचको पृथक्कता कायम राख्दै, सबै धर्मका मानिसहरूले बिना कुनै भेदभाव जीवन यापन गर्न पाउनेछन्।

क्षेत्रीय विकास: पार्टीले विशेष ध्यान मधेश र अन्य पिछडिएका क्षेत्रहरूको समग्र विकासमा दिएका छन्। यसको उद्देश्य यी क्षेत्रहरूमा आधारभूत पूर्वाधारको विकास, स्वास्थ्य र शिक्षा क्षेत्रमा सुधार, र रोजगारीको अवसर सिर्जना गर्नु हो। यसले राष्ट्रको समग्र समृद्धिमा यी क्षेत्रहरूको योगदान बढाउने उद्देश्य राखेको छ।

निर्वाचन प्रदर्शन

जनता समाजवादी पार्टीको प्रमुख निर्वाचन प्रदर्शनहरू निकै प्रभावशाली रहेका छन्, विशेष गरी २०२२ का निर्वाचनहरूमा।

२०२२ को प्रतिनिधि सभा निर्वाचनमा, पार्टीले ५ सिट जितेर आफ्नो प्रभाव नेपालका प्रमुख राजनीतिक दलहरूको बीचमा स्थापित गर्‍यो। यसले पार्टीको शक्ति र संगठनात्मक क्षमता देखाउँछ, र सामाजिक न्याय र समावेशी लोकतन्त्रका पक्षमा यसको प्रतिबद्धता प्रकट गर्छ।

२०२२ को प्रदेश सभा निर्वाचनमा, विशेष गरी मधेश प्रदेशमा पार्टीले १६ सिट जित्न सफल भएको थियो। यसले मधेशी समुदायको पक्षमा पार्टीको प्रभाव र जनसमर्थनलाई बलियो बनाएको छ। यस प्रदर्शनले पार्टीलाई मधेशीहरूको प्रमुख राजनीतिक प्रतिनिधि र आवाजको रूपमा स्थापित गर्न मद्दत गरेको छ।

२०२२ को स्थानीय तह निर्वाचनमा पनि पार्टीको प्रभाव राम्रो रहेको छ, विशेष रूपमा मधेश प्रदेशमा। यहाँ पार्टीले २८ स्थानीय तह जित्न सफल भएको थियो, जसले पार्टीको क्षेत्रीय उपस्थितिलाई अझ सुदृढ बनाएको छ। यसले पार्टीलाई स्थानीय तहको स्तरमा पनि महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्न सक्षम बनाएको छ।

कुल मिलाएर, पार्टीले २०२२ का निर्वाचनमा आफ्नो प्रदर्शनको आधारमा नेपालका प्रमुख दलहरू मध्ये एकको रूपमा आफूलाई प्रमाणित गरेको छ, र आगामी समयहरूमा यसले आफ्नो प्रभाव अझ फैलाउने सम्भावना राख्छ।

पार्टी विभाजन र पुनर्गठन

२०२४ मा जनता समाजवादी पार्टी (जेपीएस) भित्रका आन्तरिक विवाद र नेतृत्व संघर्षका कारण पार्टी दुई भागमा विभाजित भयो। यस विभाजनपछि, अशोक राईको नेतृत्वमा नयाँ पार्टी गठन गरिएको थियो, जसलाई जनता समाजवादी पार्टी (अशोक राई समूह) भनिन्छ।

यो विभाजन पार्टीको आन्तरिक मतभेद र विभिन्न नेताहरू बीचको विचारधारात्मक भिन्नता र शक्ति संघर्षको परिणामस्वरूप भएको थियो। अशोक राईको नेतृत्वमा नयाँ पार्टीले २०२४ को प्रतिनिधि सभा निर्वाचनमा ७ सिट जित्ने सफलता प्राप्त गर्‍यो, जसले पार्टीको अलग अस्तित्व र प्रभावको संकेत गरेको छ।

अशोक राई समूहको पार्टीले समाजवादी र मधेशी अधिकारका सवालमा आफूलाई स्पष्ट र दृढ प्रस्तुत गरेको छ। यसको उदयले नेपाली राजनीति र जनता समाजवादी पार्टीको भविष्यमा महत्त्वपूर्ण प्रभाव पार्न सक्छ, र पार्टीको नयाँ रणनीति र नेतृत्वका आधारमा आगामी दिनहरूमा यसको स्थान निर्धारण हुनेछ।

प्रमुख नेताहरू

उपेन्द्र यादव: पार्टीका अध्यक्ष र मधेश प्रदेशका प्रमुख नेता।

अशोक राई: पूर्व महासचिव र नयाँ पार्टीका अध्यक्ष।

बाबुराम भट्टराई: पूर्व प्रधानमन्त्री र पार्टीका संघीय परिषद् अध्यक्ष।

रेणु यादव: महिला नेतृ र नयाँ पार्टीका सह-अध्यक्ष।

वीरगञ्ज । अत्यधिक गर्मीले पठनपाठनमा समस्या भए पनि पर्सा र बाराका स्थानीय तहले तीन दिन विद्यालय बन्द गर्ने भएका छन् । पर्साको पोखरिया नगरपालिका प्रमुख प्रदुमनप्रसाद चौहानले अत्यधिक गर्मीको कारणले जेठ २८ गतेदेखि ३० गतेसम्मका लागि पालिकाभित्रका सामुदायिक र संस्थागत विद्यालयमा गर्मी बिदा दिने निर्णय गरेको जानकारी दिए । “अत्यधिक गर्मीको

सामग्रीको तालिका