नेपाल बंगलादेश बैंक

नेपाल बंगलादेश बैंक लिमिटेड सन् १९९४ मा बंगलादेशको IFIC बैंक र नेपाली साझेदारहरूको संयुक्त लगानीमा स्थापना भएको एक प्रमुख वाणिज्य बैंक थियो। यसको मुख्यालय काठमाडौंको कमलादीमा थियो र यसले नेपालभरि १११ शाखा, ८७ एटीएम, साथै ई-बैंकिङ र मोबाइल बैंकिङ सेवा प्रदान गर्थ्यो। सन् २०२२ मा नबिल बैंकले यसलाई अधिग्रहण गरी आफ्नो सेवा विस्तार गर्‍यो र बैंकिङ क्षेत्रमा ठूलो एकीकरणको आधार तयार गर्‍यो।

स्थापना र प्रारम्भिक पृष्ठभूमि

नेपाल बंगलादेश बैंक लिमिटेड (Nepal Bangladesh Bank Ltd.) को स्थापना सन् १९९४ को जुन महिनामा भयो। यो बैंक बंगलादेशको IFIC बैंक र नेपाली साझेदारहरूको संयुक्त लगानीमा स्थापित एक पहिलो अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्य बैंकको रूपमा स्थापित भएको थियो। IFIC बैंक, जो बंगलादेशको एक प्रसिद्ध वाणिज्य बैंक हो, ले नेपालमा आफ्नो व्यवसाय विस्तार गर्ने उद्देश्यले नेपाल बंगलादेश बैंक स्थापना गरेको हो।

बैंकको अधिकृत पूँजी २४ करोड रुपैयाँ तोकिएको थियो र शुरुवाती चुक्ता पूँजी ६ करोड रुपैयाँ थियो, जसले बैंकलाई पहिलो चरणमा पर्याप्त वित्तीय आधार प्रदान गर्‍यो। यस बैंकले नेपालको बैंकिङ प्रणालीमा नयाँ प्रविधि र सेवा प्रवाह गर्ने लक्ष्य राखेको थियो। मुख्यालय काठमाडौंको व्यस्त क्षेत्रमा कमलादीमा राखिएको थियो, जसले बैंकलाई पहुँच र परिचालन दुवैमा सहजता प्रदान गर्‍यो।

नेपाल बंगलादेश बैंकले आफ्नो प्रारम्भिक अवधिमा बैंकिङ सेवा मात्रै होइन, व्यापारिक साझेदारी र द्विपक्षीय आर्थिक सम्बन्धलाई पनि बलियो बनाउन भूमिका खेलेको थियो। यसले नेपाल र बंगलादेशबीच आर्थिक र वित्तीय क्षेत्रको सहकार्यमा महत्वपूर्ण योगदान पुर्‍यायो।

प्रारम्भिक सेवा विस्तार र शाखा सञ्जाल

नेपाल बंगलादेश बैंकको स्थापना पछि, यसले सेवा विस्तारमा ध्यान केन्द्रित गर्‍यो। शुरुमा सानो संख्यामा रहेको शाखा सञ्जाल विस्तार गर्दै बैंकले नेपालभरि सेवा पुर्‍याउन १११ वटा शाखाहरू स्थापना गर्‍यो। यी शाखाहरू ग्रामीणदेखि शहरी क्षेत्रसम्म फैलिएका थिए, जसले बैंकलाई विभिन्न क्षेत्रका ग्राहकसम्म सेवा पुर्‍याउन मद्दत गर्‍यो।

त्यसैगरी, ८ वटा एक्सटेन्सन काउन्टरहरू स्थापना गरियो, जसले बैंकका मुख्य शाखाहरूमा भन्दा केही सीमित सेवा प्रदान गर्थे, तर उपभोक्ताहरूका लागि बैंकिङ पहुँचलाई अझ नजिक पुर्‍याउने काम गर्‍यो।

शाखारहित बैंकिङ सेवा (Branchless Banking) का ५ वटा केन्द्रहरूले दूर-दराजका क्षेत्रका ग्राहकलाई बैंकिङ सेवा पुर्‍याउन महत्वपूर्ण भूमिका खेले। यसले बैंकलाई डिजिटल प्रविधिको उपयोग गरी ग्रामीण क्षेत्रहरूमा बैंकिङ पहुँच पुर्‍याउन सक्षम बनायो।

एटीएम नेटवर्क पनि बैंकले विस्तार गर्‍यो र ८७ वटा एटीएम टर्मिनलहरू मार्फत ग्राहकलाई सहज नगद सेवा प्रदान गर्‍यो।

ई-बैंकिङ र मोबाइल बैंकिङ सेवाको सुरुवातले बैंकलाई डिजिटल युगमा प्रतिस्पर्धात्मक बनायो। यसले ग्राहकलाई घर वा कार्यालयबाटै बैंकिङ सेवा उपयोग गर्ने सुविधा दियो, जसले बैंकको सेवा गुणस्तर र पहुँच दुवै बढायो।

IFIC बैंकको शेयर बिक्री र संरचनात्मक परिवर्तन

IFIC बैंकले केही वर्षपछि नेपाल बंगलादेश बैंकमा रहेको आफ्नो ४०.४१ प्रतिशत शेयर बिक्री गर्ने निर्णय गर्‍यो। यस निर्णयको पृष्ठभूमिमा IFIC बैंकको आफ्नै रणनीतिक परिवर्तन र बजार परिस्थितिको असर थियो।

शेयर बिक्री काठमाडौं निवासी सरिका चौधरीलाई गरिएको थियो, जसले बैंकको स्वामित्व संरचनामा महत्वपूर्ण परिवर्तन ल्यायो। यस बिक्रीपछि IFIC बैंकले नेपाल बंगलादेश बैंकमा आफ्नो सम्पूर्ण शेयर विक्री गरी पूनः लगानीबाट बाहिरियो।

यस संरचनात्मक परिवर्तनले बैंकको स्वामित्व र व्यवस्थापनमा नयाँ धारणा र रणनीति ल्यायो, जसले बैंकलाई नयाँ उचाइमा पुर्‍याउन सम्भावना खोल्यो।

नबिल बैंकद्वारा अधिग्रहण र एकीकरण प्रक्रिया

सन् २०२२ को जुलाई ११ मा नबिल बैंक लिमिटेडले नेपाल बंगलादेश बैंकलाई पूर्णरूपमा अधिग्रहण गर्‍यो। यो अधिग्रहण नेपाल बैंकिङ क्षेत्रमा एउटा महत्वपूर्ण घटना मानिन्छ।

अधिग्रहणपछि, दुवै बैंकहरूको पूँजी, मानव संसाधन, शाखा सञ्जाल, र प्रविधि एकीकृत गरियो। यसले नबिल बैंकलाई नेपालको सबैभन्दा ठूलो बैंक बनायो।

अधिग्रहणको स्वाप अनुपात १००:४३ थियो, जसअनुसार नेपाल बंगलादेश बैंकका १०० शेयरहरूको सट्टा नबिल बैंकका ४३ शेयर प्रदान गरियो।

यो एकीकरणले बैंकलाई वित्तीय सुदृढता, व्यापक सेवा विस्तार, र ग्राहक सन्तुष्टिमा वृद्धि गर्न मद्दत गर्‍यो।

वर्तमान स्थिति र सेवा विस्तार

नेपाल बंगलादेश बैंकको अधिग्रहणपछि नबिल बैंकले आफ्नो सेवा सञ्जाल विस्तार गर्दै २६८ शाखा र ३१७ एटीएम सेवा उपलब्ध गराइरहेको छ।

नबिल बैंकले विभिन्न क्षेत्रहरूमा बैंकिङ सेवा प्रदान गरिरहेको छ, जस्तै उपभोक्ता बैंकिङ, कर्पोरेट बैंकिङ, लगानी बैंकिङ, बचत, बीमा, र सुरक्षा सेवा।

यसले डिजिटल बैंकिङमा पनि नयाँ पहलहरू गरिरहेको छ, जसले ग्राहकलाई मोबाइल बैंकिङ, अनलाइन सेवा, र शाखारहित बैंकिङमा सहज पहुँच प्रदान गर्दछ।

नबिल बैंकले नेपालको आर्थिक विकासमा महत्वपूर्ण भूमिका खेलिरहेको छ र बैंकिङ क्षेत्रलाई विश्वस्तरीय सेवा दिने लक्ष्यमा अघि बढिरहेको छ।

वीरगञ्ज । अत्यधिक गर्मीले पठनपाठनमा समस्या भए पनि पर्सा र बाराका स्थानीय तहले तीन दिन विद्यालय बन्द गर्ने भएका छन् । पर्साको पोखरिया नगरपालिका प्रमुख प्रदुमनप्रसाद चौहानले अत्यधिक गर्मीको कारणले जेठ २८ गतेदेखि ३० गतेसम्मका लागि पालिकाभित्रका सामुदायिक र संस्थागत विद्यालयमा गर्मी बिदा दिने निर्णय गरेको जानकारी दिए । “अत्यधिक गर्मीको

सामग्रीको तालिका