शक्ति प्रसाद गौचन
शक्ति प्रसाद गौचन नेपालका प्रसिद्ध क्रिकेटर हुन्, जो आफ्नो दक्ष लेफ्ट आर्म स्पिन बलिङका लागि परिचित छन्। उनले नेपाली क्रिकेटलाई अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा स्थापित गर्न महत्वपूर्ण योगदान दिएका छन्। सन् २०१८ मा अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेटबाट सन्यास लिएपछि, उनी अहिले प्रशिक्षकको रूपमा नयाँ खेलाडीहरूलाई प्रशिक्षण दिइरहेका छन्।
शक्ति प्रसाद गौचन, जो नेपाली क्रिकेटको एक महत्वपूर्ण नाम हुन्, उनको जन्म २२ अप्रिल १९८४ मा भारतको कोलकाता स्थित गोर्खा सैनिक क्याम्पमा भएको थियो। उनका बुबा भारतीय सेनामा कार्यरत थिए, जसका कारण शक्ति सानैदेखि अनुशासन, नियमितता, र परिश्रम जस्ता गुणहरूको वातावरणमा हुर्किए। उनको बाल्यकाल सैनिक परिवारको परिपाटीभित्र बित्यो, जसले उनलाई मानसिक रूपमा दृढ, अनुशासित, र लक्ष्यप्रति समर्पित बनायो।
शक्तिले आफ्नो प्रारम्भिक शिक्षा गोरखपुरस्थित GRD स्कूलमा सम्पन्न गरे। त्यहाँको वातावरणले उनलाई शिक्षा मात्र नभई खेलकुदमा पनि रुचि जागृत गरायो। बाल्यकालमै उनले क्रिकेटप्रतिको आकर्षण देखाइसकेका थिए, यद्यपि त्यसबेला उनले भविष्यमा यो खेल नै उनको करियर बन्नेछ भन्ने अनुमान गरेका थिएनन्।
सन् २००१ मा उनी नेपाल फर्किए, र यहींबाट उनको जीवनको एउटा नयाँ अध्याय सुरु भयो। नेपाली भूमिमा पाइला टेक्नासाथ उनले आफ्नो सिप, रुचि र लक्ष्यलाई नयाँ दिशा दिएर क्रिकेटलाई आफ्नो करियर बनाउने निर्णय गरे। यस समयमा नेपालको क्रिकेट संरचना अझै विकसित भइरहेको अवस्था थियो, तर शक्तिको आत्मबल, निरन्तर अभ्यास र समर्पणका कारण उनले चाँडै नेपाली क्रिकेटको नजरमा पर्न थाले।
विदेशी भूमिमा हुर्किए तापनि, शक्ति गौचनले नेपालमा आएर आफ्ना जरा खोजे र त्यसै ठाउँमा आफूलाई स्थापित गरे। उनी ती खेलाडीहरूमध्ये एक हुन्, जसले आफ्नो देशप्रतिको प्रेम र योगदानलाई कामबाट प्रमाणित गरे।
शक्तिको पारिवारिक पृष्ठभूमि, विशेषतः उनका बुबाको सैनिक सेवा, उनले जीवनभर देखाउने कठोर अनुशासन, दृढ आत्मबल र नेतृत्व क्षमताको आधारशिला बन्यो। यी नै गुणहरूले उनलाई नेपाली क्रिकेटमा दीर्घकालीन योगदान दिन सक्षम बनाए।
शक्ति गौचनको क्रिकेट यात्रा सन् २००१ मा सुरु भयो, जब उनले नेपाल अन्डर-१७ टोलीबाट आफ्नो अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट यात्राको सुरुवात गरे। कम उमेरमै राष्ट्रिय स्तरमा छनोट हुनु आफैमा उनको प्रतिभाको प्रमाण थियो र यो पहिलो पाइलाले नेपाल क्रिकेटको प्रमुख आधारशिला बन्ने संकेत दिएको थियो। सन् २००२ मा उनी नेपाल अन्डर-१९ टोलीमा समावेश भई श्रीलंकामा आयोजित अन्डर-१९ विश्वकपमा सहभागी भए, जसले उनलाई अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेटको वातावरण बुझ्न र खेलमा परिपक्वता हासिल गर्न अवसर प्रदान गर्यो। त्यही वर्ष, उनले ACC ट्रफी (सिंगापुर) मार्फत सीनियर नेपाली राष्ट्रिय टोलीबाट पनि डेब्यु गरे, जुन उमेर समूहको क्रिकेटबाट सिधै सीनियर टिममा स्थान बनाउनु अत्यन्तै कठिन कार्य हो तर उनले आफ्नो प्रदर्शन र समर्पणले त्यो लक्ष्य हासिल गरे। सन् २००५ मा इटालीविरुद्धको खेलमा अविजित १०६ रनको धुवाँधार पारी खेलेर उनले अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेटमा शतक बनाउने दोस्रो नेपाली खेलाडी बन्ने गौरव प्राप्त गरे, जसले नेपाललाई जित मात्र नभई उनको नामलाई उच्च स्तरमा पुर्यायो। २०१२ मा ICC World Twenty20 Qualifier अन्तर्गत डेनमार्कविरुद्ध ह्याट्रिक लिएर उनी अन्तर्राष्ट्रिय ह्याट्रिक लिने पहिलो नेपाली खेलाडी बने, जुन नेपालको क्रिकेट इतिहासमा अविस्मरणीय उपलब्धि हो। २०१४ मा बंगलादेशमा आयोजित ICC T20 World Cup मा हङकङविरुद्ध ३ विकेट लिँदै “म्यान अफ द म्याच” बन्न सफल भए र नेपालले पहिलो विश्वकप जित दर्ता गर्यो। त्यस्तै, मलेसियाविरुद्ध २०१२ मा १० ओभरमा ८ मेडन राख्दै मात्र २ रन खर्चिएर ३ विकेट लिएर उनले अत्यन्त किफायती बलिङ प्रदर्शन पनि गरे, जसले उनलाई विपक्षीलाई दबाब दिने बलरका रूपमा स्थापित गर्यो। घरेलु क्रिकेटमा पनि शक्ति गौचनले APF क्लब, जगदम्वा जायन्ट्स, न्यु होराइजन क्लब र पोखरा राइनोज जस्ता शीर्ष क्लबहरूबाट खेलेर ठूलो योगदान दिएका छन्। उनले APF क्लबबाट लामो समय सेवा दिएर धेरै पटक टिमलाई उपाधि दिलाउन मद्दत गरे भने जगदम्वा जायन्ट्समा कप्तानको भूमिकामा नयाँ खेलाडीलाई प्रशिक्षण र नेतृत्व दिए। पोखरा राइनोजबाट T20 शैलीमा सन्तुलित स्पिन बलर र भरोसायोग्य ब्याट्सम्यानका रूपमा पनि देखा परे। यसरी, घरेलु स्तरमै प्रतिभा पहिचान, विकास र निर्देशन गर्दै शक्ति गौचनले नेपाली क्रिकेटमा गहिरो योगदान पुर्याएका छन्।
शक्ति गौचनले सन् २०१८ मा नेदरल्यान्ड्सविरुद्धको एकदिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय खेलमार्फत आफ्नो क्रिकेट क्यारियरको समाप्ति घोषणा गर्दै अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेटबाट सन्यास लिए। यो निर्णय उनको लामो समयको समर्पण र अथक मेहनतको परिणाम थियो, जसले नेपाली क्रिकेटमा एउटा युगको अन्त्य गर्यो। सन्यासको दिन कीर्तिपुरस्थित त्रिवि मैदानमा आयोजित खेलमा उनले मैदानमा आफ्नो अन्तिम प्रदर्शन गरे, जहाँ समर्थकहरूले भावनात्मक रुपमा उनलाई बिदाई गरे। उनलाई मात्र नभई नेपाली क्रिकेट प्रेमीहरूका लागि पनि यो एउटा विशेष क्षण थियो, जसले शक्ति गौचनको योगदान र उपलब्धिहरूको कदर गरे। त्यसपछि उनले एभरेस्ट प्रिमियर लिगमा पोखरा राइनोजको टिमबाट अन्तिम घरेलु क्रिकेट खेले, जहाँ पनि उनले आफ्नो अनुभव र कौशल प्रदर्शन गर्दै नयाँ पुस्तालाई प्रेरणा दिए। यो विदाइ समारोहले शक्ति गौचनको क्रिकेट जीवनको सफलताको प्रतिमूर्ति मात्र नभई उनको खेलप्रति समर्पण र सम्मानलाई पनि झल्कायो। यसरी, उनले नेपाली क्रिकेटमा आफ्नो स्थान सदैव अमर बनाउने गरी आफ्नो यात्रा समाप्त गरे।
सन्यासपछि शक्ति गौचनले आफ्नो क्रिकेट यात्रालाई नयाँ रूपमा अघि बढाउँदै रूपन्देहीको ओमसतिया गाउँपालिकामा स्टार क्रिकेट एकेडेमी स्थापना गरे। यो एकेडेमी खासगरी १० वर्षमाथिका बालबालिकालाई लक्षित गर्दै निर्माण गरिएको थियो, जहाँ उनीहरूले आधारभूतदेखि उच्चस्तरको क्रिकेट प्रशिक्षण प्राप्त गर्न सकून्। शक्ति गौचनले यहाँ आफ्ना व्यापक अनुभव र सीपलाई नयाँ पुस्तासँग साझा गर्न थाल्दा, एकेडेमीले छिट्टै मात्र होइन दीर्घकालीन रूपमा पनि नेपाली क्रिकेटका लागि महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको छ। उनको मार्गदर्शनमा प्रशिक्षित खेलाडीहरूमा कुशल मल्ल, सुसन भारी, निर्मल थापा, र सौरभ खनाल जस्ता युवाहरू छन्, जसले राष्ट्रिय र अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा नेपालको प्रतिनिधित्व गरिसकेका छन्। यी खेलाडीहरूका सफलताले शक्ति गौचनको प्रशिक्षकको रूपमा क्षमताको प्रमाणित मात्र नभई नेपाली क्रिकेटको समृद्धिको दिशामा एक उल्लेखनीय कदम भएको देखाउँछ। यसरी, शक्ति गौचनले खेलाडी विकासमा मात्र होइन, क्रिकेटलाई ग्रामीण तहसम्म पुर्याएर त्यसको पहुँच र लोकप्रियता बढाउन ठूलो योगदान पुर्याएका छन्। उनको प्रयासले नेपाली क्रिकेटको आधार मज़बूत बनाउँदै भविष्यका खेलाडीहरूको लागि प्रेरणादायक मार्गचित्र प्रदान गरेको छ।
शक्ति गौचनको व्यक्तिगत जीवन निकै सादगीपूर्ण र समर्पित छ। उनले आफ्नो जीवनको ठूलो भाग क्रिकेटमा आत्मसमर्पण गरेर बिताएका छन्, जसले उनलाई खेलमा उत्कृष्टता हासिल गर्न सहयोग पुर्याएको छ। उनको पारिवारिक पृष्ठभूमि पनि अनुशासन र कडा परिश्रममा आधारित छ, किनकि उनका बुबा भारतीय सेनामा कार्यरत थिए। सेनामा काम गर्दा सिकाइएका अनुशासन, दृढता र समर्पणका मूल्यहरूले शक्तिको जीवन र करियरमा गहिरो प्रभाव पारेका छन्। यी गुणहरूले उनलाई कठिन परिस्थितिमा पनि धैर्यवान र लक्ष्यप्रतिको प्रतिबद्ध बन्न प्रेरित गरे। घरपरिवारमा पनि शक्ति गौचनले सादगी र प्रेमलाई प्राथमिकता दिएका छन्। आफ्नो जीवनसाथी र सन्तानसँग उनी शान्तिपूर्ण र सुखद जीवन बिताइरहेका छन्, जहाँ पारिवारिक सम्बन्धलाई उच्च महत्व दिइन्छ। खेलकुदको व्यस्त तालिकाबीच पनि उनी परिवारसँग समय बिताउन सधैं अग्रसर छन्, जसले उनको जीवनमा सन्तुलन र खुशी ल्याएको छ। यसरी, शक्ति गौचनको व्यक्तिगत जीवनमा अनुशासन, समर्पण र प्रेमको संगम देखिन्छ, जसले उनलाई न केवल एक सफल खेलाडी बनाएको छ, तर एक सुमधुर परिवारका सदस्यको रूपमा पनि स्थापित गरेको छ।
शक्ति प्रसाद गौचन नेपाली क्रिकेटका एक अमिट हस्ताक्षर हुन्। उनले आफ्नो समर्पण, अनुशासन, र उत्कृष्ट प्रदर्शनमार्फत नेपाली क्रिकेटलाई अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा पुर्याउन महत्वपूर्ण भूमिका खेले। प्रशिक्षकको रूपमा पनि उनले नयाँ पुस्तालाई प्रशिक्षण दिँदै नेपाली क्रिकेटको भविष्य उज्ज्वल बनाउन योगदान दिइरहेका छन्।
ज्योतिष विवरण लोड हुँदैछ...
राशिफल लोड हुँदैछ...
वीरगञ्ज । अत्यधिक गर्मीले पठनपाठनमा समस्या भए पनि पर्सा र बाराका स्थानीय तहले तीन दिन विद्यालय बन्द गर्ने भएका छन् । पर्साको पोखरिया नगरपालिका प्रमुख प्रदुमनप्रसाद चौहानले अत्यधिक गर्मीको कारणले जेठ २८ गतेदेखि ३० गतेसम्मका लागि पालिकाभित्रका सामुदायिक र संस्थागत विद्यालयमा गर्मी बिदा दिने निर्णय गरेको जानकारी दिए । “अत्यधिक गर्मीको
