काठमाडौँ, जेठ २७ ।
सुदूरपश्चिम प्रदेशमा भारतबाट फर्किएकाहरूमा कोरोना संक्रमणको दर बढ्दै गएपछि जोखिम उच्च बनेको छ। पछिल्लो एक सातामा मात्रै भारतबाट फर्किएका १६ जनामा संक्रमण पुष्टि भएको छ भने सीमा नाकाका हेल्थ डेस्कहरूमा परीक्षण कीटको चरम अभाव देखिएको छ।
सुदूरपश्चिम स्वास्थ्य निर्देशनालयका अनुसार मंगलबार मात्रै कैलालीको त्रिनगर र बैतडीको झुलाघाट नाकाबाट भित्रिएका दुई जनामा संक्रमण पुष्टि भएको छ। सो दिन ६४३ जना नेपाल भित्रिएकामा जम्मा १४ जनाको मात्रै परीक्षण गरिएको थियो। संक्रमण पुष्टि भएका अधिकांश भारतको राजधानी दिल्लीबाट फर्किएकाहरू हुन्, जसले जोखिम थप बढाएको स्वास्थ्यकर्मीहरू बताउँछन्।
प्रदेशमा अहिले परीक्षण कीटको चरम अभाव छ। स्वास्थ्य विभागले २०० कीट पठाएपछि हाल प्रदेशभरि जम्मा ३७० कीट मात्रै उपलब्ध रहेको स्वास्थ्य निर्देशनालयले जनाएको छ। भारतको दिल्लीसँग सबैभन्दा नजिकको र व्यस्त नाका मानिने कञ्चनपुरको गड्डाचौकीमा कीट अभावकै कारण परीक्षण रोकिएकोमा मंगलबार १०० कीट उपलब्ध भएपछि पुनः सुरु गरिएको छ।
जिल्ला स्वास्थ्य कार्यालय कञ्चनपुरका प्रमुख ओमप्रकाश जोशीले कीट पर्याप्त नभएकाले लक्षण देखिएकाहरूको मात्र परीक्षण गर्ने व्यवस्था मिलाइएको बताए। "हामीसँग १०० कीट मात्रै छ, यो पर्याप्त होइन। अहिले लक्षण देखिएकाहरूको मात्र परीक्षण गरिरहेका छौं," उनले भने। उनका अनुसार मंगलबार गड्डाचौकीमा सात जनाको मात्र परीक्षण गरिएको थियो।
कीट अभावमा हेल्थ डेस्कका स्वास्थ्यकर्मीहरूले भारतबाट फर्किएकाहरूको स्वास्थ्य अवस्था सोधपुछ गर्ने, मलेरिया र डेङ्गीको परीक्षण गर्ने तथा परामर्श दिने काम मात्र गरिरहेका छन्। "कीटको अभावले शंकास्पद देखिएकालाई एक हप्ता घरमै छुट्टै बस्न सम्झाएर पठाउने गरेका छौं," गड्डाचौकी हेल्थ डेस्कका प्रमुख विशाल भट्टले भने।
विगतमा नाकामा कडाइ नहुँदा संक्रमण फैलिएको भन्दै स्थानीयले सरकारको ध्यानाकर्षण गराएका छन्। "गड्डाचौकीबाट आउनेहरूको परीक्षण नै हुँदैन, गाडीहरू सिधै नेपाल पस्छन्," स्थानीय पदम थापाले भने, "प्रशासनले रोकेर अनिवार्य जाँचको व्यवस्था मिलाउनुपर्छ।"
कोरोना महामारीपछि सुदूरपश्चिमका गड्डाचौकी, त्रिनगर, झुलाघाट र दार्चुला नाकामा हेल्थ डेस्क स्थापना गरिए पनि अहिले ती स्रोत-साधनको अभावमा प्रभावहीन बन्दै गएका छन्।