वीरगञ्ज । अत्यधिक गर्मीले पठनपाठनमा समस्या भए पनि पर्सा र बाराका स्थानीय तहले तीन दिन विद्यालय बन्द गर्ने भएका छन् । पर्साको पोखरिया नगरपालिका प्रमुख प्रदुमनप्रसाद चौहानले अत्यधिक गर्मीको कारणले जेठ २८ गतेदेखि ३० गतेसम्मका लागि पालिकाभित्रका सामुदायिक र संस्थागत विद्यालयमा गर्मी बिदा दिने निर्णय गरेको जानकारी दिए । “अत्यधिक गर्मीको
जयन्ती राज्या लक्ष्मी देवी शाह
जयन्ती राज्या लक्ष्मी देवी शाह
राजकुमारी जयन्ती राज्या लक्ष्मी देवी शाह नेपालको एक प्रमुख ऐतिहासिक र समाजसेवी व्यक्तित्व थिइन्। उनी नेपालको शाह वंशकी एक सदस्य थिइन् र उनले समाजमा महत्वपूर्ण योगदान पुर्याएकी थिइन्। आफ्नो जीवनभर उनले सामाजिक सेवा र स्वास्थ्य क्षेत्रमा काम गरेर असंख्य जीवनहरूलाई राम्रो बनाउन मद्दत गरिन्। उनका योगदानहरूले उनलाई नेपालमा मात्र होइन, विश्वभरिका धेरै मानिसहरूबाट सम्मान प्राप्त गर्यो।
प्रारम्भिक जीवन र शिक्षा
राजकुमारी जयन्ती शाहको प्रारम्भिक जीवन भनेको मात्र उच्च कुलीन परिवारको सदस्यको जीवन होइन, त्यो संघर्ष र समर्पणको कथा पनि हो। उनका जन्मको समय नेपालको राजनीति र समाजमा निकै ठूलो परिवर्तन हुँदै थियो, र यस्ता परिवर्तित परिस्थितिहरूका बीच उनले आफ्नो शिक्षा र जीवनका मूल्यमान्यताहरूको विकास गरिन्।
उनको प्रारम्भिक शिक्षा भारतीय शहर मुस्सोरीस्थित प्रतिष्ठित वुडस्टोक स्कूलमा सुरु भएको थियो। यो विद्यालय एक अन्तर्राष्ट्रिय स्तरको विद्यालय हो, जहाँ विभिन्न पृष्ठभूमिका विद्यार्थीहरू एकसाथ अध्ययन गर्छन्। यहाँ उनको शिक्षा जीवनको एक महत्वपूर्ण मोड थियो, जहाँ उनले ज्ञानका साथ संसारको अन्य संस्कृतिहरू र जीवनका विभिन्न दृष्टिकोणहरूको पनि अनुभव लिन थालिन्। यो विद्यालयमा उनले केवल पाठ्यक्रमका विषयहरूमा मात्र उत्कृष्टता प्रदर्शन गरेनन्, बरु उनले आफ्नो सामाजिक र मानसिक विकासमा पनि महत्त्वपूर्ण योगदान दिइन्।
अर्को महत्वपूर्ण कदम भनेको दार्जीलिङको लोरेतो कन्भेन्ट स्कूलमा उनको शिक्षा यात्रा थियो। यो एक काथोलिक विद्यालय हो, जसले शैक्षिक र नैतिक मूल्यहरूको समावेशी शिक्षा प्रदान गर्दछ। यहाँ उनले शिक्षाका साथ साथ उच्च मानवीय मूल्यहरूको पनि अभ्यास गरिन्, जुन उनको जीवनका सिद्धान्तहरूमा गहिरो प्रभाव परेको थियो।
राजकुमारी जयन्ती शाहको शिक्षामा लगन र उत्साहले उनीलाई त्रिभुवन विश्वविद्यालयको स्नातक स्तरसम्म पुर्यायो। १९७० मा उनले विश्वविद्यालयबाट स्नातक पूरा गरिन्। विश्वविद्यालयको शिक्षा प्राप्त गर्दा उनले नेपालका विभिन्न सामाजिक र सांस्कृतिक परिप्रेक्ष्यहरूलाई पनि बुझ्न प्रयास गरिन्, जसले उनलाई भविष्यमा समाजमा योगदान दिने प्रेरणा दियो।
उनको शिक्षा यात्रा केवल पुस्तकहरूको अध्ययनमा सीमित थिएन, बरु उनले साकारात्मक सोच र सामाजिक दायित्वको महत्त्व पनि आत्मसात गर्न थालिन्। उनको शिक्षा जीवनको यस यात्राले उनलाई केवल एक शैक्षिक उचाइमा मात्र पुर्याएको छैन, बरु उनले नेपालको समाजका विभिन्न पाटोहरूको गहिरो अवलोकन गर्न र बुझ्नमा पनि महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेको छ।
सामाजिक कार्य र योगदान
राजकुमारी जयन्ती शाहको समाजसेवामा योगदान केवल उनको उच्च राजसी परिवारको जिम्मेवारीभन्दा परको कुरा थियो। उनले सधैं आफ्नो परिवारको प्रतिष्ठा र प्रभावलाई समाजका कमजोर वर्गका लागि प्रयोग गर्न चाहिन्, र स्वास्थ्य सेवा र सामाजिक चेतना बढाउने दिशामा गरेको कार्यको सबैले सराहना गरेका छन्।
उनको सबैभन्दा महत्वपूर्ण योगदान क्यान्सर उपचार क्षेत्रमा थियो। १९८२ मा उनले नेपाल क्यान्सर राहत समाज को स्थापना गरिन्, जसको मुख्य उद्देश्य क्यान्सरका बिरामीहरूको लागि उपचार र सामाजिक सहायता प्रदान गर्नु थियो। यस संस्थाले क्यान्सरको बारेमा जनचेतना फैलाउन र यसको रोकथामका उपायहरूबारे जानकारी दिनका साथै क्यान्सर उपचारमा सुविधा पुर्याउने कार्य गर्यो। उनले २००१ सम्म यस संस्थाको अध्यक्षको रूपमा कार्य गर्दै क्यान्सर उपचारको क्षेत्रलाई सुधार्न महत्त्वपूर्ण कदम चालिन्। उनका प्रयासहरूले नेपालको क्यान्सर उपचार प्रणालीमा सुधार ल्यायो र धेरै क्यान्सर रोगीहरूको जीवन बचाउन मद्दत पुर्यायो।
क्यान्सर अस्पतालको स्थापना र अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाहरूसँग सहकार्य गर्दै उनले नेपालमा क्यान्सर उपचारको पहुँच र गुणस्तरमा सुधार ल्याउने प्रयास गरिन्। यसै गरी, उनले धूम्रपानविरोधी अभियान पनि सञ्चालन गरिन्, जसले धूम्रपानका हानिकारक प्रभावहरूको बारेमा जनतालाई सचेत गरायो। यस अभियानले केवल क्यान्सरको रोकथाममा योगदान गरेन, बरु स्वस्थ जीवनशैलीको महत्त्वलाई समाजमा फैलायो।
राजकुमारी जयन्ती शाहको व्यक्तिगत अनुभवहरूले उनलाई मुटुका रोगीहरूको उपचार मा पनि सक्रिय बनायो। उनले बचपनमा आफ्ना परिवारका सदस्यहरूलाई मुटुका समस्याबाट जुझ्दै देखेकी थिइन्, जसले उनलाई सस्तो र सर्वसाधारणको पहुँचमा मुटुका रोगहरूको उपचार पुर्याउने उद्देश्य राख्न प्रेरित गर्यो। उनले नेपालमा सस्तो र गुणस्तरीय कार्डियक उपचारको व्यवस्था गर्नका लागि विभिन्न सहयोगी संस्थाहरूसँग सहकार्य गरिन्।
राजकुमारी जयन्ती शाहको योगदानले नेपालको सामाजिक संरचनामा परिवर्तन ल्यायो। उनले समाजमा समावेशिताको महत्त्व र सामाजिक अधिकारका लागि आवाज उठाइन्। उनका प्रयासहरूले नेपाली समाजमा समानता र समावेशिता ल्याउन महत्त्वपूर्ण भूमिका निभायो, जसले उनलाई केवल राजसी व्यक्ति मात्र होइन, एउटा प्रेरणादायी समाजसेवीको रूपमा चिनाएको छ।
पर्यावरण र पर्यटन प्रवर्द्धन
राजकुमारी जयन्ती शाहको योगदान केवल स्वास्थ्य सेवा र सामाजिक कार्यमा मात्र सीमित थिएन, उनले नेपालको पर्यावरण संरक्षण र पर्यटन प्रवर्द्धनमा पनि अत्यन्त सक्रिय भूमिका निभाइन्। उनले नेपालको समृद्धि र प्राकृतिक सौन्दर्यलाई प्रवर्द्धन गर्न विभिन्न पहलहरू सञ्चालन गरिन् र त्यसका साथै, पर्यावरणको संरक्षणको महत्त्वलाई बुझेर यसका बारेमा जनचेतना फैलाउने कार्यमा पनि महत्त्वपूर्ण भूमिका निभाइन्।
पर्यावरण संरक्षणको क्षेत्रमा उनले सधैं आवाज उठाइन् र विभिन्न कार्यक्रमहरूको आयोजनामा संलग्न भइन्। उनले प्राकृतिक संसाधनहरूको सदुपयोग र संरक्षणको महत्त्वलाई बुझेर यसलाई प्रोत्साहन गर्न विभिन्न अभियानहरू सञ्चालन गरिन्। प्रदूषण, वनस्पति र जैविक विविधता जस्ता महत्वपूर्ण पर्यावरणीय समस्याहरूको बारेमा जनचेतना फैलाउने कार्यमा उनी सक्रिय थिइन्। उनले नेपालको हिमाली क्षेत्र र अन्य प्राकृतिक सम्पदाहरूको संरक्षणमा विशेष ध्यान दिइन्, जसले नेपालको पर्यावरणीय सन्तुलनलाई कायम राख्न सहयोग पुर्यायो।
नेपालको पर्यटन क्षेत्रको विकास र प्रवर्द्धनका लागि उनले महत्वपूर्ण योगदान दिइन्। उनले नेपालको पुरातात्त्विक र सांस्कृतिक सम्पदाहरूलाई विश्वभर प्रचार गर्न काम गरिन्। उनले विभिन्न अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाहरूसँग साझेदारी गरेर नेपालका प्रमुख पर्यटकीय स्थलहरूको प्रचार गरिन् र नेपालको अद्वितीय प्राकृतिक सौन्दर्य, हिमालयको शृङ्ग, प्राचीन मन्दिर र ऐतिहासिक स्थलहरूको महत्त्वलाई संसारभर पुर्याउनका लागि कूटनीतिक र सामाजिक कार्यहरूमा सहभागिता जनाइन्। उनका प्रयासहरूले नेपालमा इको-टुरिज्म र सस्तो पर्यटनको विकासलाई प्रवर्द्धन गर्न मद्दत पुर्यायो। पर्यावरणीय दृषटिकोनबाट पर्यटनको विकासलाई उच्च प्राथमिकता दिँदै उनले नेपाली पर्यटन उद्योगको दीर्घकालीन विकास सुनिश्चित गरिन्।
उनको योगदानले नेपालको ब्राण्ड इमेजलाई सुधार्ने र नेपालको परम्परा र सांस्कृतिक धरोहरको महत्त्वलाई अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा प्रस्तुत गर्न महत्त्वपूर्ण भूमिका निभायो। राजकुमारी जयन्ती शाहको कार्यले नेपाललाई एक प्रमुख पर्यटन गन्तव्यका रूपमा स्थापित गर्न सहयोग पुर्यायो। समग्रमा, उनका यी प्रयासहरूले नेपालको प्राकृतिक सौन्दर्य र सांस्कृतिक सम्पदाहरूको संरक्षणमा मात्र नभएर, नेपालको पर्यटन क्षेत्रलाई नयाँ दिशा दिने काम पनि गरे। यसले नेपालको दीर्घकालीन विकास र समृद्धिको लागि ठूलो योगदान पुर्याएको छ।
मृत्यु र नेपालका लागि एक ठूलो क्षति
राजकुमारी जयन्ती शाहको मृत्यु नेपालको इतिहासमा एक गहिरो क्षति थियो। १ जून २००१ मा नेपालको शाही परिवारमा घटेको शोकपूर्ण घटनाले देशभरि एक गहिरो शोक र स्तब्धता फैलायो। यस घटनालाई "नेपालको शाही हत्याकाण्ड" भनेर चिनिन्छ, जसमा नेपालका राजा बिरेन्द्र, रानी आर्घा, र उनका धेरै परिवारका सदस्यहरूलाई मारा गए। राजकुमारी जयन्ती शाह पनि यस हत्याकाण्डमा मारीइन, जसले नेपालको शाही परिवारमा एक गहिरो संकट ल्यायो र सम्पूर्ण राष्ट्रलाई स्तब्ध बनायो।
यस शोकपूर्ण घटनाले नेपालको सामाजिक र राजनीतिक परिप्रेक्ष्यमा ठूलो प्रभाव पारेको थियो। शाही परिवारको नष्ट हुनुले देशका लागि केवल एक ऐतिहासिक क्षति मात्र नभएर, समाजको विश्वास र संरचनामा पनि गहिरो असर पार्यो। राजकुमारी जयन्ती शाहको निधन नेपालका नागरिकहरूको लागि अत्यन्त नै पीडादायक थियो, विशेष गरी उनका समर्थक र समाजसेवा क्षेत्रमा उनको योगदानलाई ध्यानमा राख्दा। उनले आफ्नो जीवनमा स्वास्थ्य, शिक्षा र पर्यावरण जस्ता क्षेत्रहरूमा महत्वपूर्ण योगदान दिएका थिए, र उनका कार्यहरूले समाजमा सकारात्मक परिवर्तन ल्याएका थिए।
यस घटनामा केवल राजकुमारी जयन्ती शाह मात्र मरेनन्, यसको प्रभाव देशको समग्र शाही परिवार र राष्ट्रमा एक गहिरो धक्का ल्यायो। राजकुमारी जयन्ती शाहका बहिनी, केटकी चेस्टर, हत्याकाण्डमा घाइते भइन्, तर उनी जीवित बच्न सफल भइन्। उनका आमाज्यू, राजकुमारी हेलेन, शाही महलको अर्को कोठामा थिइन् र उनी पनि जीवित बचिन्। यी सबै घटनाहरूले नेपालको इतिहासमा शोक र चकितिका क्षणहरू थपे।
राजकुमारी जयन्ती शाहको निधनको शोकले नेपालका नागरिकहरूको मनमा गहिरो पीडा र दुःख ल्याएको थियो। उनका योगदानहरू, विशेष गरी समाजसेवा र पर्यावरण संरक्षणका क्षेत्रमा, सम्झनामा राखिन्छन् र उनको योगदानलाई नेपाली समाज र इतिहासले सम्मानजनक तरिकाले सम्झना गरेको छ। यो घटना नेपालका लागि एक गहिरो दुःखद क्षण थियो, जसले शाही परिवार र सम्पूर्ण राष्ट्रलाई गहिरो शोक र संकटमा पारिदियो।
स्मृति र योगदान
राजकुमारी जयन्ती शाहको योगदान र स्मृतिमा स्थापित जयन्ती मेमोरियल ट्रस्ट एक गहिरो र प्रेरणादायक पहल हो। उनको जीवन र कार्यलाई सम्मान गर्दै, उनकी आमाज्यू, राजकुमारी हेलेनले २००१ मा यो ट्रस्टको स्थापना गर्नुभयो। ट्रस्टको मुख्य उद्देश्य भनेको मुटुका रोगहरूको उपचार र अनुसन्धानमा सहयोग पुर्याउनु हो, जसले नेपालको स्वास्थ्य क्षेत्रमा महत्वपूर्ण योगदान पुर्याएको छ। यसले मुटु रोगीहरूको उपचारमा सुविधा र पहुँच विस्तार गर्नका साथै, यस क्षेत्रको विकासमा नयाँ दिशामा कदम बढाएको छ।
जयन्ती मेमोरियल ट्रस्टको स्थापना पछि, यसले प्रतिवर्ष जयन्ती पुरस्कार समारोह आयोजना गर्दै आएको छ। यो पुरस्कार समारोह विशेष गरी उत्कृष्ट महिला विद्यार्थीहरूलाई सम्मानित गर्नको लागि हो, जसले महिलाहरूको शिक्षा, सशक्तिकरण र समाजमा सकारात्मक परिवर्तन ल्याउने प्रयासलाई मान्यता दिन्छ। यस समारोहमा, तीन महिला विद्यार्थीहरूलाई जयन्ती पुरस्कार दिइन्छ, जसले आफ्ना शैक्षिक र सामाजिक क्षेत्रमा उल्लेखनीय योगदान गरेका छन्। यसले महिलाहरूको शिक्षा र सशक्तिकरणको महत्त्वलाई समाजमा प्रवर्द्धन गर्न मद्दत पुर्याउँछ।
जयन्ती पुरस्कार समारोहको आयोजनामा होटल अन्नपूर्ण र जयन्ती मेमोरियल ट्रस्टको साझेदारी महत्त्वपूर्ण छ, जसले यस कार्यक्रमलाई संस्थागत र वित्तीय रूपमा सफल बनाउन मद्दत पुर्याएको छ। यस समारोहको उद्देश्य भनेको महिलाहरूको शैक्षिक र सामाजिक उत्थानमा योगदान पुर्याउने, र महिलाहरूलाई उत्कृष्टता र समर्पणको लागि प्रोत्साहित गर्नु हो।
जयन्ती मेमोरियल ट्रस्टले राजकुमारी जयन्ती शाहको योगदान र स्मृतिमा एक स्थायी धरोहर स्थापना गरेको छ। यस ट्रस्टका कार्यहरूले समाजमा स्वास्थ्य, शिक्षा र महिलाहरूको सशक्तिकरणको महत्त्वलाई उजागर गर्न मद्दत पुर्याएको छ। यस प्रकार, ट्रस्टको कार्यले उनले जीवनभर गरेका सामाजिक र स्वास्थ्यसेवा गतिविधिहरूको निरन्तरता सुनिश्चित गरेको छ।
सम्मान र पुरस्कार
राजकुमारी जयन्ती शाहलाई नेपालका शाही परिवार र राष्ट्रबाट विभिन्न महत्वपूर्ण सम्मान र पुरस्कार प्राप्त भएका छन्, जसले उनको समाजसेवामा योगदान र राष्ट्रिय हितमा कार्य गर्नको लागि उनको कदर र सराहना दर्शाउँछ। उनी नेपालको एक प्रतिष्ठित र प्रेरणादायी व्यक्तित्वको रूपमा चिनिन्छिन्, र उनको योगदानलाई विभिन्न अवसरमा मान्यता दिइएको छ।
सन् १९५६ मा, नेपालका राजा महेन्द्रको राजगद्दीको अवसरमा राजकुमारी जयन्ती शाहलाई किंग महेन्द्र कोरनेसन मेडेल प्रदान गरिएको थियो। यो पुरस्कारले उनको राष्ट्रप्रति समर्पण र कर्तव्यपरायणतामा आधारित योगदानलाई सम्मानित गरेको थियो। उनका प्रारम्भिक जीवन र परिवारसँगको सम्बन्धले उनको कार्यप्रति समर्पण र योगदानलाई अझ बढी महत्व दिएको थियो, र यो सम्मान उनलाई राष्ट्रका लागि दिएको योगदानको चिनारीको रूपमा प्रस्तुत भएको थियो।
त्यसपछि, १९७५ मा, राजा वीरन्द्रको राजगद्दीको अवसरमा पनि राजकुमारी जयन्ती शाहलाई किंग वीरन्द्र कोरनेसन मेडेल प्रदान गरियो। यो पुरस्कारले उनीसँगको लम्बे र स्थिर समर्पणलाई सम्मानित गरेको थियो, जसले राष्ट्रको भलाइ र प्रगतिको लागि विभिन्न क्षेत्रमा योगदान पुर्याएको थियो। यस सम्मानका साथ उनले आफ्नो कार्यकुशलता र समर्पणलाई अझ प्रगाढ बनाइन् र समाजमा आफ्नो स्थान बलियो बनाइन्।
सन् १९९७ मा, किंग वीरन्द्रको रजत जयंतीको अवसरमा राजकुमारी जयन्ती शाहलाई सम्झनायोग्य चाँदी पदक पनि दिइएको थियो। यो पदकले उनले विभिन्न सामाजिक, स्वास्थ्य र शिक्षा क्षेत्रमा गरेको योगदानलाई मान्यता दिइयो। विशेषगरी, चाँदी पदकले उनलाई सम्मान र कदर गर्ने संकेतको रूपमा कार्य गर्यो, जसले उनकी कार्यप्रवृत्तिमा रहेको जनहित र प्रेरणा प्रदान गरेको थियो।
यी पुरस्कारहरू र सम्मानहरूले राजकुमारी जयन्ती शाहलाई नेपाली समाज र राष्ट्रका लागि गरेको अविस्मरणीय योगदानका लागि गहिरो सम्मान र कदर प्रदान गरे। उनका कार्य र समाजमा भएको प्रभावले उनलाई नेपालको एक आदर्श नागरिक र समाजसेवीको रूपमा स्थापित गरेको छ।
जीवनको पछिल्लो प्रभाव
राजकुमारी जयन्ती शाहको जीवन र योगदान नेपालको इतिहासमा सदासम्म रहने छन्। उनको कार्यक्षेत्रमा, विशेष गरी स्वास्थ्य, शिक्षा, र महिला सशक्तिकरणका क्षेत्रमा गरेका प्रयासहरूले एक गहिरो र दीर्घकालीन प्रभाव छोडेका छन्। राजकुमारी जयन्ती शाहको जीवनले हामीलाई यो महत्त्वपूर्ण सन्देश दिएको छ कि केवल उच्च पद र प्रतिष्ठा मात्र महत्त्वपूर्ण छैन, बरु समाजमा योगदान र मानवताको भावना सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कुरा हो।
उनको योगदानले समाजको सबै तहका व्यक्तिहरूलाई जागरूक बनायो, विशेष गरेर महिलाहरूलाई आफ्ना अधिकार र अवसरहरूको लागि संघर्ष गर्ने प्रेरणा दियो। उनले स्वास्थ्य सेवा र क्यान्सर उपचारका क्षेत्रमा गरेका कार्यहरूले न केवल क्यान्सरका रोगीहरूको जीवन बचाउने काम गर्यो, तर समाजमा स्वास्थ्य र चिकित्सा सुविधाहरूको पहुँचको महत्त्वलाई पनि उजागर गर्यो। उनी यो सन्देश दिन चाहन्थिन् कि स्वास्थ्य केवल एक व्यक्तिगत चासो मात्र होइन, बरु यो समग्र समाजको चासो हो र यसमा सबैको जिम्मेवारी हुन्छ।
शिक्षा र महिला सशक्तिकरणका क्षेत्रमा पनि उनले अविस्मरणीय काम गरेको छ। उनले महिलाहरूको शिक्षा र सशक्तिकरणलाई महत्त्व दिँदै विभिन्न पहलहरू सञ्चालन गरिन्। यसले महिलाहरूलाई आत्मनिर्भर बन्न र समाजमा आफ्नो स्थान बलियो बनाउन प्रेरित गर्यो। उनका द्वारा स्थापित जयन्ती पुरस्कार जस्ता पहलकदमीहरूले महिलाहरूको शिक्षा र समृद्धिको महत्वलाई उजागर गरेको छ, जसले आगामी पुस्तामा सकारात्मक परिवर्तन ल्याउन मद्दत पुर्याउनेछ।
उनको कार्यप्रति सम्मान र श्रद्धा व्यक्त गर्न जयन्ती मेमोरियल ट्रस्ट जस्ता संस्थाहरू अझै पनि सक्रिय छन्, जसले समाजका अविकसित क्षेत्रका व्यक्तिहरूको जीवन स्तर सुधार्नको लागि काम गर्दैछन्। उनको स्मृतिमा, हरेक वर्ष जयन्ती पुरस्कार जस्ता कार्यक्रमहरूले महिलाहरूको सशक्तिकरण र समाजमा समानता ल्याउने कार्यमा महत्त्वपूर्ण भूमिका निभाइरहेका छन्।
राजकुमारी जयन्ती शाहको जीवनको पछिल्लो प्रभाव नेपालको समाजमा अहिले पनि जीवित छ। उनको योगदानले नेपालमा महिला सशक्तिकरण, स्वास्थ्य र शिक्षा जस्ता महत्त्वपूर्ण क्षेत्रहरूमा सकारात्मक परिवर्तन ल्याएको छ। उनको कार्य र जीवनले सबैलाई प्रेरित गर्दै, एक समृद्ध र समान समाजको दिशा तर्फ मार्गदर्शन गरेको छ।
- ●शारदा शाह
- ●शान्ति राज्यलक्ष्मी सिंह
- ●धिरेन्द्र शाह
- ●निराजन वीर विक्रम शाह देव
- ●श्रुती राज्य लक्ष्मी देवी शाह
- ●ऐश्वर्य राज्य लक्ष्मी देवी शाह
- ●राजकुमारी ज्योत्सना राज्या लक्ष्मी देवी शाह
- ●सेतुराम श्रेष्ठ
- ●अपरेशन सिन्दूर
- ●पहलगाम आतंकवादी हमला
- ●त्रिपुरासुन्दरी
- ●राजावादी प्रदर्शन (चैत्र १५)
- ●बर्लिन पर्खालको पतन
- ●रूसी क्रान्ति
- ●स्पेनिश फ्लु महामारी
ज्योतिषहरू
ज्योतिष विवरण लोड हुँदैछ...
राशिफल
राशिफल लोड हुँदैछ...
Loading footer...
