दुर्गा प्रसाद प्रसाई
दुर्गा प्रसाई एक नेपाली व्यवसायी, सामाजिक अभियन्ता, र विवादास्पद राजनीतिक व्यक्तित्व हुन्। उनी हाल राजतन्त्र पुनर्स्थापना र नेपाललाई हिन्दू राष्ट्र बनाउने अभियानमा सक्रिय छन्।
दुर्गा प्रसाद प्रसाईको जन्म २०२८ साल बैशाख २० गते तेह्रथुम जिल्लाको अठराई गाउँपालिकामा भएको हो। गाउँको सामान्य परिवारमा जन्मिएका प्रसाईको बाल्यकाल ग्रामीण परिवेशमा बित्यो। शिक्षाको महत्त्वलाई बुझ्दाबुझ्दै पनि उनले आठ कक्षासम्म मात्र औपचारिक शिक्षा प्राप्त गर्न सके। पारिवारिक अवस्था कमजोर भएकाले आर्थिक अभावका कारण उनको पढाइ त्यसपछि रोकियो। शिक्षाको यात्रा त्यत्तिमै टुंगिए तापनि, जीवनका अनुभव र संघर्षहरूबाट सिक्दै उनले आफूलाई व्यावसायिक र सामाजिक क्षेत्रमा स्थापित गर्न सफल भए। हाल उनी झापाको बिर्तामोडमा स्थायी रूपमा बसोबास गर्दै आएका छन्। शिक्षामा रोकिएको यात्रा उनले जीवनको विभिन्न मोडमा अनुभव र उद्यमशीलताका माध्यमबाट अगाडि बढाउँदै पूरा गरे।
दुर्गा प्रसाईमाथि झापामा रहेको B&C मेडिकल कलेज तथा अस्पताल स्थापनाका लागि लिएको ठूलो मात्राको ऋण नतिरेको गम्भीर आरोप लागेको थियो। नेपालका आठ वटा वाणिज्य बैंकहरूबाट लिएको कुल ५ अर्ब ५७ करोड रुपैयाँ बराबरको ऋणको भुक्तानी नहुँदा वित्तीय क्षेत्रमा उनको नाम विवादित बनेको हो। नेपाल राष्ट्र बैंकका विवरणअनुसार, नबिल बैंकबाट ७६ करोड, प्रभु बैंकबाट १ अर्ब २० करोड, तत्कालीन NCC बैंक (हाल कुमारी बैंक) बाट १ अर्ब, राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकबाट ७० करोड, तत्कालीन मेगा बैंक (हाल नेपाल इन्भेस्टमेन्ट मेगा बैंक) बाट ६५ करोड, लुम्बिनी विकास बैंकबाट १५ करोड ३० लाख, गुडविल फाइनान्सबाट ११ करोड, र तत्कालीन जनता बैंक (हाल ग्लोबल आईएमई बैंक) बाट १ अर्ब रुपैयाँ प्रसाईले लिएका थिए।
उनको दाबी छ कि यी सम्पूर्ण ऋणको भुक्तानी उनी गर्ने तयारीमा छन्, तर त्यसका लागि आवश्यक सर्तको रूपमा सरकारले उनको कलेजलाई सम्बन्धन दिनु जरुरी रहेको उनको भनाइ छ। प्रसाईका अनुसार सम्बन्धन पाएपछि मात्र कलेज सञ्चालनमा आउनेछ, जसबाट आउने आम्दानीको आधारमा उनले बैंकहरूलाई ऋण फिर्ता गर्न सक्नेछन्। यस्तो दावीले उनको ऋण समस्या समाधानको सम्भावनालाई सरकारको निर्णयसँग जोडेको देखिन्छ।
हाल दुर्गा प्रसाई झापास्थित B&C अस्पतालका कार्यकारी निर्देशकको रूपमा कार्यरत छन्। साथै, उनी झापामै अवस्थित टक्षशिला एजुकेसन फाउन्डेसनका निजी लगानीकर्ता पनि हुन्।
२०२४ सालको मार्च महिनामा, नेपाल सर्वोच्च अदालतले मेडिकल एजुकेशन कमिसन (Medical Education Commission) र काठमाडौं विश्वविद्यालयलाई निर्देशन जारी गर्दै प्रसाईको B&C अस्पताललाई MBBS कक्षा सञ्चालन गर्न आवश्यक मेडिकल सम्बन्धन (affiliation) दिन अनिवार्य बनाउने आदेश दिएको थियो।
यो आदेश दुर्गा प्रसाईले अदालतमा दायर गरेको रिट निवेदनको परिणामस्वरूप आएको हो। सर्वोच्च अदालतको यस निर्णयले प्रसाईद्वारा स्थापना गरिएको मेडिकल कलेजले लामो समयदेखि खोजिरहेको मान्यता प्राप्त गर्न मार्ग खुलेको छ। यससँगै B&C मेडिकल कलेजले औपचारिक रूपमा MBBS कक्षा सञ्चालन गर्न कानुनी बाटो पाएको छ, जसले प्रसाईको व्यवसायिक यात्रा र कलेजको भविष्यलाई महत्वपूर्ण मोड दिने अपेक्षा गरिएको छ।
दुर्गा प्रसाईले आफ्नो व्यवसायिक यात्रा एक साधारण किसान परिवारबाट सुरु गरेका थिए। प्रारम्भमा उनले कृषि क्षेत्रमा नै सक्रियता जनाए पनि, समयसँगै उनले अन्य व्यावसायिक अवसरहरू खोज्न थाले र विभिन्न क्षेत्रहरूमा लगानी विस्तार गरे। उनको सबैभन्दा महत्वपूर्ण र चर्चित परियोजना झापामा स्थापना गरिएको B&C मेडिकल कलेज तथा अस्पताल हो, जसको उनी प्रमुख सञ्चालक हुन्। यो संस्थाले पूर्वी नेपालमा स्वास्थ्य सेवाको पहुँच र गुणस्तरमा उल्लेखनीय योगदान पुर्याएको छ।
मेडिकल कलेजको सफलतासँगै प्रसाईले आफ्नो लगानी क्षेत्रहरू फराकिलो बनाउँदै लगे। उनी झापामा अवस्थित होटल व्यवसायमा समेत संलग्न छन्, जसले क्षेत्रीय पर्यटन र आतिथ्य उद्योगमा योगदान दिइरहेको छ। त्यस्तै, उनले निजी विद्यालयहरूमा पनि लगानी गरेका छन्, जुन शिक्षाको गुणस्तर अभिवृद्धिमा केन्द्रित छन्।
अर्को उल्लेखनीय पक्ष भनेको उनको मदिरा उद्योगमा रहेको लगानी हो। यो क्षेत्र नेपालको व्यापारिक क्षेत्रभित्र लाभदायक मानिन्छ, र प्रसाईले पनि यसबाट आर्जन तथा व्यवसायिक सञ्जाल विस्तार गरेका छन्। यसरी, कृषि पृष्ठभूमिबाट यात्रा सुरु गरेका दुर्गा प्रसाईले आज नेपालका एक प्रमुख निजी उद्यमीका रूपमा आफूलाई स्थापित गरेका छन्, जसको गतिविधि शिक्षा, स्वास्थ्य, पर्यटन, र उत्पादन क्षेत्रहरूसम्म फैलिएको छ।
दुर्गा प्रसाईको राजनीतिक यात्रा उतारचढावपूर्ण र परिवर्तनशील रहँदै आएको छ। प्रारम्भिक चरणमा उनी नेकपा (माओवादी) का कार्यकर्ता थिए, जहाँ उनले वामपन्थी विचारधाराको प्रभावमा सक्रिय राजनीति थालेका थिए। केही समयपछि, उनी नेकपा (एमाले) मा प्रवेश गरे र पार्टीभित्र प्रभावशाली नेताको रूपमा उदाए। एमाले अध्यक्ष तथा पूर्वप्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीसँगको निकट सम्बन्धले उनलाई पार्टीको केन्द्रीय समितिसम्म पुर्यायो, जहाँ उनी राजनीतिक निर्णय प्रक्रियामा प्रत्यक्ष संलग्न हुन थाले।
तर समयक्रममा, प्रसाईको राजनीतिक विचारधारामा ठूलो मोड आयो। वामपन्थी पार्टीमा लामो समय बिताएपछि उनी राजतन्त्र र हिन्दू राष्ट्रको पक्षमा खुलेर बोल्न थाले। हाल उनी यी मुद्दाहरूलाई लिएर सक्रिय आन्दोलनमा छन्, र विभिन्न सार्वजनिक कार्यक्रम तथा सामाजिक सञ्जालमार्फत आफ्नो धारणालाई प्रस्ट रुपमा प्रस्तुत गरिरहेका छन्। उनले हालको संघीय गणतान्त्रिक व्यवस्थाको आलोचना गर्दै, नेपालको सांस्कृतिक र ऐतिहासिक पहिचान जोगाउनका लागि राजसंस्था पुनःस्थापना र हिन्दू राष्ट्रको पुनःघोषणा आवश्यक रहेको तर्क गरिरहेका छन्।
यसरी हेर्दा, दुर्गा प्रसाईको राजनीतिक यात्रा माओवादी आन्दोलनदेखि वाम राजनीतिमा उकासिएको, अनि अन्ततः राजसंस्था समर्थक राष्ट्रवादी धारमा रूपान्तरण भएको एक दुर्लभ र चर्चित राजनीतिक मार्गचित्र हो। उनको यस्तो विचारगत परिवर्तन नेपाली राजनीतिक वृत्तमा निकै चर्चाको विषय बनेको छ।
२०८१ साल चैत १५ गते काठमाडौंको तीनकुनेमा आयोजित राजतन्त्र र हिन्दू राष्ट्र पुनःस्थापनाको मागसहितको प्रदर्शन एक हिंसात्मक घटनामा परिणत भयो। सो प्रदर्शनमा सहभागिता जनाउन देशका विभिन्न स्थानबाट आएका समर्थकहरूले सडकमा नारा, प्लेकार्ड र झण्डासहित शक्ति प्रदर्शन गरेका थिए। तर केही समयमा स्थिति तनावग्रस्त बन्दै गएपछि दंगा र झडप सुरु भयो। सुरक्षाकर्मी र प्रदर्शनकारीबीच भएको तीव्र झडपका क्रममा दुई जनाको मृत्यु भयो भने सयभन्दा बढी व्यक्ति घाइते भए जसमध्ये केहीको अवस्था गम्भीर थियो।
यस घटनापछि दुर्गा प्रसाईमाथि हिंसा भड्काउने प्रमुख अभियुक्तको रूपमा आरोप लगाइयो। उनले विभिन्न माध्यमबाट आन्दोलनका लागि आव्हान गरेका थिए र त्यसैलाई आधार मानेर राज्य पक्षले उनीमाथि कानुनी कारबाही सुरु गर्यो। स्थिति थप तनावपूर्ण बन्न थालेपछि प्रसाई भारततर्फ पलायन भए। लामो समयसम्म सम्पर्कविहीनजस्तै रहेका प्रसाई अन्ततः भारतको असम राज्यमा आत्मसमर्पण गरे।
आत्मसमर्पणपछि नेपाल प्रहरीले उनलाई भारतबाट काठमाडौं ल्यायो, जहाँ उनलाई नियन्त्रणमा लिएर सोधपुछ तथा अनुसन्धान अगाडि बढाइएको छ। हाल प्रसाई काठमाडौंस्थित प्रहरी हिरासतमा छन्, र घटनासँग सम्बन्धित विभिन्न पक्षहरूको बयान, प्रमाण संकलन तथा कानुनी प्रक्रिया जारी छ।
यो घटनाले दुर्गा प्रसाईको राजतन्त्र पक्षधर आन्दोलनमा भूमिका, त्यसको राजनीतिक प्रभाव, र कानुनी चुनौतीबीचको जटिल सम्बन्धलाई उजागर गरेको छ। साथै, यसले नेपालमा विचार अभिव्यक्तिको सीमा, कानुनी प्रक्रिया, र राजनीतिक आन्दोलनहरूको स्वरूपबारे नयाँ बहस पनि सुरु गराएको छ।
ज्योतिष विवरण लोड हुँदैछ...
राशिफल लोड हुँदैछ...
वीरगञ्ज । अत्यधिक गर्मीले पठनपाठनमा समस्या भए पनि पर्सा र बाराका स्थानीय तहले तीन दिन विद्यालय बन्द गर्ने भएका छन् । पर्साको पोखरिया नगरपालिका प्रमुख प्रदुमनप्रसाद चौहानले अत्यधिक गर्मीको कारणले जेठ २८ गतेदेखि ३० गतेसम्मका लागि पालिकाभित्रका सामुदायिक र संस्थागत विद्यालयमा गर्मी बिदा दिने निर्णय गरेको जानकारी दिए । “अत्यधिक गर्मीको
