सामग्रीको तालिका

  • प्रारम्भिक जीवन र परिवार
  • शिक्षा र पत्रकारिता
  • राजनीतिक संघर्ष
  • १९४७ को स्रिनगर जूट मिल हडताल
  • २४ दिनको पदयात्रा
  • जेल जीवन र संघर्ष
  • राणा शासनको समाप्ति र प्रजातन्त्र
  • निष्कर्ष

Menuतारिणी प्रसाद कोइराला

2
Share

तारिणी प्रसाद कोइराला

तारिणी प्रसाद कोइराला नेपाली राजनीति, पत्रकारिता र साहित्यका एक प्रमुख व्यक्तित्व थिए। उनी नेपालको कोइराला परिवारका एक सदस्य थिए र नेपालको प्रजातान्त्रिक आन्दोलनमा महत्वपूर्ण भूमिका निभाएका थिए। ३० अप्रिल १९२२ मा भारतमा जन्मेका तारिणी प्रसाद कोइराला, नेपालको एक चर्चित राजनीतिक परिवारका सदस्य थिए जसले नेपालको राजनीति र समाजमा गहिरो प्रभाव पारेको छ। उनका पिता कृष्ण प्रसाद कोइराला र उनका दाजुहरू बिश्वेश्वर प्रसाद कोइराला, मत्रिका प्रसाद कोइराला, र गिरिजा प्रसाद कोइराला नेपालका प्रमुख राजनीतिक नेता थिए।

तारिणी प्रसाद कोइराला

प्रारम्भिक जीवन र परिवार

तारिणी प्रसाद कोइरालाको जन्म भारतको एक सानो गाउँमा भएको थियो, तर उनको परिवारको राजनीतिक र सामाजिक अवस्था नेपालसँग जोडिएको थियो। उनका पिता कृष्ण प्रसाद कोइराला नेपाली कांग्रेसका प्रमुख नेता थिए र उनको परिवार राजनीतिक रूपले अत्यन्त प्रभावशाली थियो। तरिणीको बाल्यकाल भने नेपालको विभिन्न भागमा बितेको थियो, जहाँ उनले समाज र राजनीति बारे बुझाइ प्राप्त गर्न थालेका थिए।

कोइराला परिवारले नेपालमा प्रजातान्त्रिक र समाजवादी विचारधाराको विकास गर्न ठूलो भूमिका निभायो। तारिणी प्रसादको परिवारको राजनीतिक जागरुकता र संघर्षले उनलाई पनि समाजका कमजोर वर्गको पक्षमा उठ्न प्रेरित गर्‍यो। उनले विद्यार्थी जीवनमा नै समाजका अन्यायपूर्ण पक्षका विरुद्ध आवाज उठाउन थालिसकेका थिए।

शिक्षा र पत्रकारिता

तारिणी प्रसाद कोइरालाले आफ्नो प्रारम्भिक शिक्षा भारतका विभिन्न विद्यालयबाट प्राप्त गरे। भारतमा बस्दा उनले भारतीय राजनीतिक परिप्रेक्ष्यलाई बुझ्ने अवसर पाए र त्यसबाट प्रभावित भएर नेपाली राजनीतिक परिप्रेक्ष्यमा योगदान पुर्‍याउने सोच बनाए। उनले उच्च शिक्षा नेपालमा प्राप्त गरे र त्यसपछि पत्रकारिता र साहित्यमा रुचि बढाए।

कोइरालाले पत्रकारिता क्षेत्रमा आफ्नो करियरको सुरुवात गरे र नेपालको प्रमुख पत्रिका तथा मिडिया संस्थामा काम गर्न थाले। पत्रकारिता मार्फत उनले नेपाली समाजका समस्याहरू र असमानताबारे जनतालाई सचेत पार्ने प्रयास गरे। उनका लेख र रिपोर्टहरूले नेपाली समाजमा जागरण ल्याउने काम गरे। उनले आफ्नो कलमलाई मात्र सामाजिक मुद्दा उजागर गर्नको लागि प्रयोग गरेनन्, बरु त्यसलाई परिवर्तन ल्याउनको लागि शक्तिशाली औजारको रूपमा पनि प्रयोग गरे।

राजनीतिक संघर्ष

तारिणी प्रसाद कोइरालाको राजनीतिक जीवन भने संघर्ष र चुनौतीहरूले भरिएको थियो। उहाँ नेपाली कांग्रेस पार्टीका एक सक्रिय सदस्य थिए र नेपालमा राणा शासनको विरोध गर्ने अग्रणी नेता थिए। उहाँको राजनीतिक संघर्ष भने नेपालको श्रमिक आन्दोलनसँग जोडिएको थियो, जुन उनले आफ्नो दाजुहरूको सहयोगमा स्रिनगरमा चलाएका थिए। उनी श्रमिकहरूको अधिकारको लागि लड्दै नेपालको श्रमिक आन्दोलनका एक महत्त्वपूर्ण नेता बनेका थिए।

उहाँ र उनका दाजुहरूले स्रिनगर जूट मिल हडतालको नेतृत्व गर्नुभयो, जसले नेपालको श्रमिक आन्दोलनको इतिहासमा एक नयाँ अध्यायको शुरुवात गर्‍यो। यस आन्दोलनले नेपालका श्रमिकहरूको अधिकारको रक्षा गर्न महत्त्वपूर्ण भूमिका निभायो र भविष्यमा आउने श्रमिक संघर्षका लागि एउटा माइलस्टोन बन्यो।

उहाँको राजनीतिक संघर्ष राणा शासनको समाप्ति र नेपालमा लोकतन्त्रको स्थापना गर्नको लागि महत्त्वपूर्ण थियो। तारिणी प्रसाद कोइराला र उनका सहकर्मीहरूले १९४७ मा काठमाडौँको प्रजातान्त्रिक आन्दोलनमा भाग लिए, जसले नेपालका राणा शासनलाई समाप्त गर्न सघायो।

१९४७ को स्रिनगर जूट मिल हडताल

१९४७ को स्रिनगर जूट मिल हडताल नेपालको श्रमिक आन्दोलनको एक प्रमुख घटना हो जसमा तारिणी प्रसाद कोइरालाले महत्त्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरे। यो हडताल नेपालको श्रमिक वर्गको अधिकारका लागि लडाइँको पहिलो महत्त्वपूर्ण कदम थियो र यसले नेपाली श्रमिक आन्दोलनमा एक नयाँ दिशा खोलेको थियो। हडतालको क्रममा हजारौं श्रमिकले आफ्नो कामको अधिकारको लागि संघर्ष गरे र यसले नेपालको श्रमिक वर्गका लागि न्यायको मार्ग खोल्यो।

यस हडतालमा तारिणी प्रसाद कोइरालासँगै उनका दाजु गिरिजा प्रसाद कोइराला, बिश्वेश्वर प्रसाद कोइराला, मान मोहन अधिकारी, र युवराज अधिकारी सक्रिय थिए। यी सबै नेताहरूले नेपालका श्रमिकहरूको अधिकारको लागि संघर्ष गर्दै नेपालको लोकतान्त्रिक आन्दोलनमा भाग लिएका थिए। यस आन्दोलनले नेपाली समाजमा परिवर्तन ल्याउने महत्त्वपूर्ण भूमिका निभायो र यसका कारण नेपालमा श्रमिक वर्गका अधिकारको रक्षा हुने सम्भावना बढ्यो।

२४ दिनको पदयात्रा

तारिणी प्रसाद कोइराला र उनका सहकर्मीहरू ६ जनाको टोलीका रूपमा बिराटनगरबाट काठमाडौँतर्फ यात्रा गर्दै थिए। यो यात्रा नेपाली राजनीति र लोकतान्त्रिक आन्दोलनको एक ऐतिहासिक घटनाका रूपमा लिइन्छ। उनीहरूलाई ब्रातनगरबाट काठमाडौँसम्मको यात्रा गर्नका लागि २४ दिनको समय लाग्यो। यो यात्रा पदयात्राको रूपमा प्रख्यात छ र यसले नेपालका लोकतान्त्रिक नेताहरूको संघर्ष र बलिदानको चित्र प्रस्तुत गर्दछ। यस पदयात्रामा उनीहरूले असंख्य कठिनाइहरूको सामना गरेका थिए, र यस यात्राले नेपालका लोकतान्त्रिक नेता र नागरिक अधिकारका लागि संघर्षरत नागरिकको दृढता र साहसलाई उजागर गर्‍यो।

जेल जीवन र संघर्ष

काठमाडौँ पुगेपछि तारिणी प्रसाद कोइरालालाई सुनदरिजल कारागारमा बन्दी बनाइयो। वहाँले राणा शासनको अन्त्यको लागि लामो संघर्ष गरेका थिए र उनलाई कारागारमा राख्नु त्यहाँको उत्पीडनको एउटा रूप थियो। तर जेल जीवनले उहाँलाई साझा संघर्षको महत्त्व र लोकतान्त्रिक मूल्यमान्यताको रक्षाको आवश्यकतालाई अझ बुझ्न मद्दत गर्यो।

उनले कारागारको समयमा पनि नेपालको श्रमिक वर्ग र सामान्य जनताको लागि काम गर्नको महत्त्वपूर्ण सन्देश दिइरहे। उनका विचार र दृष्टिकोणले नेपाली समाजमा जागरुकता ल्यायो र लोकतान्त्रिक आन्दोलनका अन्य नेताहरूलाई प्रेरणा प्रदान गर्‍यो।

राणा शासनको समाप्ति र प्रजातन्त्र

तारिणी प्रसाद कोइरालाको संघर्ष र योगदानले नेपालमा राणा शासनको समाप्तिमा ठूलो भूमिका निभायो। नेपालमा लोकतन्त्रको स्थापना र प्रजातान्त्रिक संविधानको निर्माणमा पनि उहाँका विचार र संघर्षले महत्त्वपूर्ण भूमिका खेले। उहाँले प्रजातान्त्रिक नेपालको भविष्यका लागि धेरै कामहरू गर्नुभयो र सधैं श्रमिक र सामाजिक न्यायको पक्षमा अडिग रहे।

निष्कर्ष

तारिणी प्रसाद कोइराला नेपाली समाजका एक महत्त्वपूर्ण नेता र सामाजिक न्यायका पक्षधर थिए। उनका संघर्ष र योगदानले नेपालको राजनीति, श्रमिक आन्दोलन, र लोकतान्त्रिक संघर्षमा गहिरो प्रभाव पारेको छ। उहाँको जीवन र योगदानले नेपालको राजनीतिक परिप्रेक्ष्यलाई बदल्नमा ठूलो भूमिका निभाएको छ र उहाँलाई नेपाली इतिहासमा सदैव सम्झनामा राखिनेछ।

  • ●तारानाथ रानाभाट
  • ●ऐश्वर्य राज्य लक्ष्मी देवी शाह
  • ●राजीव विक्रम शाह
  • ●डा. विश्वनाथ पौडेल
  • ●जगदीश घिमिरे
  • ●दुर्गा घिमिरे
  • ●तारानाथ शर्मा
  • ●स्वप्निल स्मृति
  • ●तोया गुरुङ
  • ●सुष्मा जोशी
  • ●तुलसी दिवस
  • ●सुशीला कार्की
  • ●उपेन्द्र सुब्बा
  • ●उषा शेरचन
  • ●सूर्य विक्रम ज्ञवाली

ज्योतिषहरू

ज्योतिष विवरण लोड हुँदैछ...

राशिफल

राशिफल लोड हुँदैछ...

Loading footer...

मुख्य समाचार

sajilo patrika

गर्मी बढेपछि पर्सा र बाराका विद्यालय तीन दिन बन्द हुने

वीरगञ्ज ।  अत्यधिक गर्मीले पठनपाठनमा समस्या भए पनि पर्सा र बाराका स्थानीय तहले तीन दिन विद्यालय बन्द गर्ने भएका छन् । पर्साको पोखरिया नगरपालिका प्रमुख प्रदुमनप्रसाद चौहानले अत्यधिक गर्मीको कारणले जेठ २८ गतेदेखि ३० गतेसम्मका लागि पालिकाभित्रका सामुदायिक र संस्थागत विद्यालयमा गर्मी बिदा दिने निर्णय गरेको जानकारी दिए । “अत्यधिक गर्मीको

sajilo patrika

स्कुलको कम्प्युटर चोर्ने ३ जना समानसहित पक्राउ

महाराष्ट्रमा रेलबाट खस्दा चारको मृत्यु, नौ घाइते

यस्तो छ आजका लागि विदेशी मुद्राको विनिमय दर

कान्स फिल्म फेस्टिभल भ्रमणमा मेयर बालेनमाथि अख्तियारको छानबिन सुरु

sajilo patrika

मधेस प्रदेशमा बुधबार सार्वनिक बिदा

आज सुनको मूल्य तोलामै १३ सय रुपैयाँले बढ्यो

यस्तो छ, आजको तरकारी र फलफूलको थोक मूल्य

म्याग्दीको कुण्डमा तातोपानीमा नुहाउँदै प्रचण्ड

  • नेपाली टाइपिङ
sajilopatrikasajilopatrika
Directory
Shorts
Incident
  • होमपेज
  • विदेशी मुद्रा
  • ज्योतिष
  • राशिफल
  • कार्यक्रम
  • वेबस्टोरिज
  • विकि
  • ग्याजेट
  • डाइरेक्टरी
पात्रो शेयर मार्केट
  • नेपाली टाइपिङ
Directory
Shorts
Incident
  • होमपेज
  • विदेशी मुद्रा
  • ज्योतिष
  • राशिफल
  • कार्यक्रम
  • वेबस्टोरिज
  • विकि
  • ग्याजेट
  • डाइरेक्टरी
Directory
Shorts
Incident

Loading menu...

ट्रेन्डिङ विषयहरू