Menuझलनाथ खनाल

Share

झलनाथ खनाल

झलनाथ खनाल नेपाली राजनीतिज्ञ र नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा) का एक प्रमुख नेता हुन्। उनी नेपालको पूर्वप्रधानमन्त्री र एक प्रमुख राजनीतिज्ञका रूपमा परिचित छन्। झलनाथ खनालले नेपाली राजनीति र समाजमा महत्वपूर्ण योगदान दिएका छन्।

उनको प्रमुख ध्यान नेपालको समृद्धि, सामाजिक न्याय, र विकासमा रहेको छ। उनले शिक्षा, स्वास्थ्य, र ग्रामीण विकासको क्षेत्रमा सुधार ल्याउनका लागि विभिन्न योजनाहरू प्रस्तुत गरेका छन्।

झलनाथ खनाल नेपालका एक प्रभावशाली कम्युनिस्ट नेता मानिन्छन् र नेपालको राजनीतिक प्रक्रिया र संस्थागत सुधारका लागि काम गर्दै आएका छन्। उनको नेतृत्वमा नेपालको राजनीतिक परिवर्तनोंमा उल्लेखनीय योगदान छ।

झलनाथ खनाल

व्यक्तिगत जीवन

झलनाथ खनालको जन्म वि.सं. २००६ साल चैत ६ गते (१९ मार्च १९५०) इलाम जिल्लाको साँखेजुङ गाउँमा भएको थियो। उनका पिता पुड्कनाथ खनाल र आमा मधुमाता खनाल हुन्। उनी परिवारको सातौँ सन्तानका रूपमा जन्मिएका थिए। ग्रामीण वातावरणमा हुर्किएर पनि उनले उच्च शिक्षा हासिल गरे र त्रिभुवन विश्वविद्यालयबाट राजनीति शास्त्र तथा इतिहासमा स्नातक तहको अध्ययन पूरा गरे।

झलनाथ खनाल विद्यार्थी जीवनदेखि नै राजनीतिमा रुचि राख्थे। वि.सं. २०२५ सालमा नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीको सदस्यता लिएपछि उनले आफ्नो राजनीतिक यात्रा औपचारिक रूपमा सुरू गरे। युवा राजनीतिज्ञका रूपमा उनी वामपन्थी आन्दोलनमा संलग्न रहे र नेपालमा कम्युनिस्ट विचारधाराको स्थापनामा योगदान पुर्याए।

उनको वैवाहिक जीवनको कुरा गर्दा, झलनाथ खनालले रविलक्ष्मी मानन्धरसँग विवाह गरेका छन्। यो जोडीको एक मात्र सन्तान छन्, जो निर्भिक चित्रकार खनाल हुन्। आफ्नो राजनीतिक व्यस्तताका बाबजुद खनालले परिवारमा पनि सन्तुलन कायम गरेका छन्।

स्वास्थ्यका हिसाबले, झलनाथ खनाल केही समयदेखि पार्किन्सन रोगबाट पीडित छन्। साथै, केही वर्षअघि उनले मिर्गौला प्रत्यारोपण गराएका थिए। यी स्वास्थ्य चुनौतीका बावजुद उनले आफ्नो राजनीतिक सक्रियता कायम राख्दै आएका छन्। उनी नेपालको राजनीति तथा कम्युनिस्ट आन्दोलनमा निरन्तर क्रियाशील रहेका छन्।

राजनीतिक यात्रा

झलनाथ खनाल नेपाली राजनीतिज्ञ तथा नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा) का प्रमुख नेतामध्ये एक हुन्। उनले नेपालको राजनीतिक परिदृश्यमा महत्वपूर्ण भूमिका खेलेका छन्। कम्युनिस्ट आन्दोलनका प्रभावशाली नेताका रूपमा खनालले विभिन्न समयमा सरकारको नेतृत्व तथा प्रमुख जिम्मेवारी बहन गरेका छन्।


प्रारम्भिक जीवन र राजनीतिक यात्रा

झलनाथ खनालको जन्म वि.सं. २००६ साल चैत ६ गते (सन् १९५० मार्च १९) इलाम जिल्लाको साँखेजुङ गाउँमा भएको थियो। उनको प्रारम्भिक शिक्षा इलाममै सम्पन्न भएको थियो। त्रिभुवन विश्वविद्यालयबाट राजनीति शास्त्र र इतिहासमा स्नातक गरेका खनाल विद्यार्थी जीवनदेखि नै राजनीतिमा संलग्न थिए।

वि.सं. २०२५ (सन् १९६८) मा उनले नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीको सदस्यता लिएर आफ्नो औपचारिक राजनीतिक यात्रा सुरु गरे। उनी वामपन्थी विचारधाराबाट प्रेरित भई नेपालका सामन्ती व्यवस्थाको विरोधमा सक्रिय भए।

वि.सं. २०३६ (सन् १९७९) मा उनले पञ्चायती व्यवस्थाको विरोध गर्दै बहुदलीय व्यवस्थाका पक्षमा आन्दोलनमा सहभागी भए। यस क्रममा उनलाई पक्राउ गरी जेल चलान गरिएको थियो। उनी प्रतिबन्धित नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (मार्क्सवादी-लेनिनवादी) मा सक्रिय भएर भूमिगत रूपमा काम गर्दै गएका थिए।

वि.सं. २०४६ (सन् १९९०) को जनआन्दोलनमा उनले महत्वपूर्ण भूमिका खेलेका थिए। यस आन्दोलनपछि नेपालमा बहुदलीय प्रजातन्त्र पुनःस्थापना भयो। त्यसपछि खनाल खुला राजनीतिक गतिविधिमा सहभागी हुन पाए।


प्रमुख राजनीतिक पदहरू र उपलब्धिहरू

गृहमन्त्री (२०५१-२०५२)

वि.सं. २०५१ (सन् १९९४) मा मनमोहन अधिकारी नेतृत्वको पहिलो निर्वाचित कम्युनिस्ट सरकारमा झलनाथ खनाल गृहमन्त्री बनेका थिए। यो सरकार करिब ९ महिना मात्र टिक्यो। गृहमन्त्रीको रूपमा उनको कार्यकाल छोटो भए पनि उनले प्रशासनिक सुधार, शान्ति सुरक्षाको सुदृढीकरण, र जनमुखी नीति निर्माणमा योगदान गरे।

परराष्ट्रमन्त्री (२०६३-२०६४)

वि.सं. २०६३ (सन् २००६) मा नेपालमा राजतन्त्र अन्त्य भई गणतन्त्र स्थापनाको प्रक्रियामा रहँदा, गिरिजाप्रसाद कोइरालाको नेतृत्वमा बनेको अन्तरिम सरकारमा झलनाथ खनाल परराष्ट्रमन्त्री बनेका थिए।

परराष्ट्रमन्त्रीका रूपमा उनले नेपाललाई अन्तर्राष्ट्रिय समुदायमा प्रस्तुत गर्ने, नेपाल-भारत सम्बन्ध सुधार्ने, र नेपालका राजनीतिक दलहरूबीच सहमति कायम गर्ने प्रयास गरे। उनले विशेष गरी संविधान निर्माणको प्रक्रियामा अन्तर्राष्ट्रिय समर्थन जुटाउने महत्वपूर्ण भूमिका खेले।

नेकपा (एमाले) का महासचिव (२०६५-२०७१)

वि.सं. २०६५ (सन् २००८) मा झलनाथ खनाल नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एमाले) को महासचिव बने। यस क्रममा उनले पार्टी संगठन विस्तार, पार्टीभित्रको आन्तरिक लोकतन्त्रलाई सबल बनाउने, र संविधान निर्माण प्रक्रियामा योगदान दिने काम गरे।

२०६५ देखि २०७१ सम्म उनले एमालेभित्र समावेशीकरण, युवा सहभागिता, र वामपन्थी विचारधारालाई सशक्त बनाउने नीति अवलम्बन गरे।

नेपालका ३४औं प्रधानमन्त्री (२०६७-२०६८)

वि.सं. २०६७ (सन् २०१०) मा झलनाथ खनाल नेपालका ३४औं प्रधानमन्त्री बने। संविधानसभाको द्वन्द्वपूर्ण वातावरणबीच उनले सहमतिको आधारमा सरकार सञ्चालन गर्न खोजे।

उनको कार्यकालका मुख्य विशेषताहरू:

  • माओवादी, एमाले, र अन्य दलहरूबीचको सहकार्यलाई अगाडि बढाउने प्रयास।
  • शान्ति प्रक्रियालाई निष्कर्षमा पुर्‍याउन पहल।
  • संविधान निर्माण प्रक्रिया अगाडि बढाउने प्रयास।

तर, आन्तरिक पार्टी विवाद र विपक्षी दलहरूसँगको असहमति कारण उनको सरकार एक वर्षभित्र नै विघटन भयो।

संविधान निर्माणमा भूमिका

झलनाथ खनाल नेपालको संविधान निर्माण प्रक्रियामा संलग्न प्रमुख नेतामध्ये एक हुन्।

संविधानसभामा उनले नेकपा (एमाले) का तर्फबाट महत्वपूर्ण भूमिका खेले। संविधान निर्माण प्रक्रियामा देखिएका विभिन्न राजनीतिक द्वन्द्व समाधानका लागि उनले संवाद, सहमति, र समावेशीकरणको मार्ग अपनाए।

  • उनले संघीयता, धर्मनिरपेक्षता, र लोकतान्त्रिक गणतन्त्रलाई संस्थागत गर्ने प्रक्रियामा योगदान गरे।
  • संविधान लेखन प्रक्रियामा सबै पक्षलाई समेट्ने प्रयास गरे।
  • उनले वामपन्थी दलहरूबीच एकता कायम गर्दै संविधान निर्माणलाई सफल बनाउन महत्वपूर्ण भुमिका खेले।

वर्तमान राजनीतिक भूमिका

हाल झलनाथ खनाल नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत समाजवादी) का वरिष्ठ नेता छन्।

वि.सं. २०७८ (सन् २०२१) मा नेकपा (एमाले) विभाजन भई माधवकुमार नेपाल नेतृत्वमा नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत समाजवादी) गठन भयो। खनालले एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीसँग मतभेद भएपछि माधवकुमार नेपालसँग मिलेर नयाँ पार्टी निर्माण गरे।

उनको हालको भूमिका:

  • पार्टी संगठन विस्तारमा ध्यान केन्द्रित।
  • वामपन्थी विचारधारा सशक्त बनाउन प्रयास।
  • नेपाली राजनीति र नीतिगत सुधारमा निरन्तर सक्रिय।

राजनीतिक पार्टी

झलनाथ खनाल हाल नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत समाजवादी) का वरिष्ठ नेता हुन्। नेपाली वामपन्थी राजनीति र कम्युनिस्ट आन्दोलनमा उनले महत्वपूर्ण भूमिका खेलेका छन्।

नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एमाले) मा खनालको भूमिका

खनालले आफ्नो राजनीतिक यात्रा नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एमाले) बाट प्रारम्भ गरे। वि.सं. २०२५ (सन् १९६८) मा पार्टी सदस्यता लिएपछि उनी निरन्तर वामपन्थी आन्दोलनमा सक्रिय भए। एमाले पार्टीभित्र उनले विभिन्न महत्वपूर्ण जिम्मेवारी सम्हालेका थिए, जसमध्ये प्रमुख रूपमा निम्न जिम्मेवारी रहेका छन्:

  • महासचिव (२०६५ - २०७१): पार्टी संगठनलाई विस्तार गर्न तथा संविधान निर्माण प्रक्रियामा निर्णायक भूमिका खेले।
  • अध्यक्ष (२०७१ - २०७५): पार्टी नेतृत्व सम्हाल्दा उनले पार्टीलाई एकताबद्ध गर्ने प्रयास गरे।
  • प्रधानमन्त्री (२०६७ - २०६८): नेपालको ३४औं प्रधानमन्त्रीका रूपमा सरकारको नेतृत्व गरे।

एमाले विभाजन र नयाँ दलको गठन

२०७८ सालमा नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एमाले) भित्र आन्तरिक विवाद चुलियो। केपी शर्मा ओली नेतृत्वप्रति असन्तुष्ट हुँदै झलनाथ खनाल र माधवकुमार नेपालले पार्टीभित्र विद्रोह गरे। एमालेको एकतावद्धता कमजोर हुँदै गएपछि खनाल माधव नेपाल समूहमा सामेल भए।

वि.सं. ०७८ भदौ ९ गते, झलनाथ खनाल, माधवकुमार नेपालसहितका नेताहरूले नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत समाजवादी) नामक नयाँ दल गठन गरे।

  • यो पार्टी वामपन्थी समाजवादी विचारधारामा आधारित छ।
  • एमालेबाट अलग भएर आएका नेताहरू यस पार्टीमा संलग्न भए।
  • झलनाथ खनाल यस पार्टीका वरिष्ठ नेता को रूपमा सक्रिय छन्।

हालको राजनीतिक भूमिका

हाल खनाल नेकपा (एकीकृत समाजवादी) पार्टीभित्र नीतिगत सल्लाहकार, रणनीतिकार, तथा वरिष्ठ नेता को रूपमा क्रियाशील छन्। पार्टी संगठन विस्तार तथा आगामी निर्वाचनमा प्रभावशाली भूमिकाका लागि उनी निरन्तर लागिपरेका छन्।

पछिल्लो जीवन

झलनाथ खनाल नेपाली राजनीतिमा अझै सक्रिय छन् र हाल नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत समाजवादी) का वरिष्ठ नेता हुन्। लामो समयसम्म नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एमाले) मा रहेर नेतृत्व गरेका खनालले पार्टी विभाजनपछि माधवकुमार नेपालसँग मिलेर नयाँ दल गठन गरेका थिए। अहिले उनी पार्टीका नीतिगत निर्णयहरूमा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलिरहेका छन्।


स्वास्थ्य समस्या र उपचार

झलनाथ खनालको पछिल्ला वर्षहरूमा स्वास्थ्यमा केही समस्या देखिएको छ।

  • वि.सं. २०७८ सालमा उनलाई मृगौलासम्बन्धी समस्या देखा परेको थियो, जसका कारण भारतको नयाँ दिल्लीस्थित एपोलो अस्पतालमा मृगौला प्रत्यारोपण गर्नुपर्‍यो।
  • प्रत्यारोपण सफल भएपछि उनले केही समय राजनीतिक विश्राम लिएर आफ्नो स्वास्थ्य सुधारमा ध्यान दिए।
  • निको भएपछि उनी पुनः नेपाल फर्केर राजनीतिक गतिविधिमा संलग्न भए र आफ्नो पार्टी तथा वामपन्थी आन्दोलनलाई अगाडि बढाउने कार्यमा जुटे।

उनको स्वास्थ्य कहिलेकाहीं उतारचढाव भए पनि उनले आफ्नो सक्रियता कम गरेका छैनन्। पार्टीको महत्त्वपूर्ण निर्णयहरूमा उनी संलग्न भइरहन्छन्।


राजनीतिक गतिविधि र नेतृत्वदायी भूमिका

स्वास्थ्य चुनौती भए पनि झलनाथ खनाल नेपालको राजनीतिमा निरन्तर सक्रिय छन्।

  • नेकपा (एकीकृत समाजवादी) का वरिष्ठ नेता का रूपमा उनी नीतिगत योजना निर्माण, रणनीति विकास, र पार्टी संगठन विस्तार मा केन्द्रित छन्।
  • उनी विभिन्न राजनीतिक बैठकहरू, पार्टी प्रशिक्षण कार्यक्रमहरू, र विचार गोष्ठीहरूमा सक्रिय सहभागिता जनाइरहेका छन्
  • विशेष गरी नेपालको वाम गठबन्धनलाई बलियो बनाउने तथा वामपन्थी दलहरूबीचको एकता कायम राख्न उनी सक्रिय भूमिका खेलिरहेका छन्।

संविधान निर्माणमा निरन्तर संलग्नता

नेपालको संविधान निर्माण प्रक्रिया मा झलनाथ खनालले महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेका थिए। संविधानको मस्यौदा तयार गर्ने क्रममा उनले विभिन्न राजनीतिक दलहरूबीच सहमति जुटाउन सक्रियता देखाए।
हाल संविधान कार्यान्वयनका विषयमा देखिएका विवादहरू समाधान गर्न पनि उनले सम्भावित समाधान खोज्ने प्रयास गरिरहेका छन्।


अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध र भूमिका

झलनाथ खनाल नेपालको मात्र नभई अन्तर्राष्ट्रिय कम्युनिस्ट तथा समाजवादी आन्दोलन सँग समेत संलग्न रहँदै आएका छन्।

  • उनले चीन, भारत, रूस, क्युबा, उत्तर कोरिया लगायतका मुलुकहरूसँग नेपालका कम्युनिस्ट पार्टीहरूको सम्बन्ध विस्तार गर्न नेतृत्वदायी भूमिका खेलेका छन्।
  • उनले दक्षिण एसियाली वामपन्थी नेताहरूको फोरमहरूमा नेपालको पक्षबाट आफ्नो विचार प्रस्तुत गर्ने कार्य गर्दै आएका छन्।
  • उनले नेपालको परराष्ट्र नीति तथा कूटनीतिक सम्बन्ध सुदृढ गर्न पनि आफ्नो प्रभाव प्रयोग गर्ने प्रयास गरिरहेका छन्।

राजनीतिक भविष्य र योगदान

हाल झलनाथ खनाल वरिष्ठ राजनीतिज्ञ तथा मार्गदर्शक का रूपमा चिनिन्छन्।

  • आगामी निर्वाचनहरूमा उनको पार्टीले प्रभावशाली भूमिका खेल्ने लक्ष्य राखेको छ, जसका लागि उनी रणनीतिक योजना बनाउन लागिपरेका छन्
  • नेपालमा वाम राजनीति तथा समाजवादलाई बलियो बनाउने अभियानमा उनको भूमिका निरन्तर रहने देखिन्छ।
  • उनी नयाँ पुस्ताका नेताहरूलाई प्रशिक्षण र मार्गदर्शन गर्ने कार्यमा पनि संलग्न छन्, जसले गर्दा उनी भविष्यका वामपन्थी नेतृत्वदायी व्यक्तित्वहरूलाई तयार पार्न सघाइरहेका छन्।

ज्योतिषहरू

ज्योतिष विवरण लोड हुँदैछ...

राशिफल

राशिफल लोड हुँदैछ...

मुख्य समाचार

sajilo patrika

गर्मी बढेपछि पर्सा र बाराका विद्यालय तीन दिन बन्द हुने

वीरगञ्ज ।  अत्यधिक गर्मीले पठनपाठनमा समस्या भए पनि पर्सा र बाराका स्थानीय तहले तीन दिन विद्यालय बन्द गर्ने भएका छन् । पर्साको पोखरिया नगरपालिका प्रमुख प्रदुमनप्रसाद चौहानले अत्यधिक गर्मीको कारणले जेठ २८ गतेदेखि ३० गतेसम्मका लागि पालिकाभित्रका सामुदायिक र संस्थागत विद्यालयमा गर्मी बिदा दिने निर्णय गरेको जानकारी दिए । “अत्यधिक गर्मीको

Loading footer...