जुद्ध शम्शेर जंग बहादुर राणा
फिल्ड मार्शल श्री ३ महाराजा जुद्ध शमशेर जंग बहादुर राणा (१९ अप्रिल १८७५ – २० नोभेम्बर १९५२) नेपालका प्रधानमन्त्री र राणा वंशका प्रमुखका रूपमा १ सेप्टेम्बर १९३२ देखि २९ नोभेम्बर १९४५ सम्म सेवा गरे। उनले फिल्ड मार्शल र लमजुङ तथा कास्कीका महाराजाको उपाधि धारण गरेका थिए, जसले राणा वंशीय वंशानुगत नेतृत्वको परम्परालाई निरन्तरता दियो।
जुद्ध शमशेर विशेष रूपमा धरहरा (भीमसेन स्तम्भ) पुनर्निर्माणका लागि सम्झनामा रहन्छन्, जुन १९३४ को विनाशकारी नेपाल–बिहार भूकम्पका क्रममा ध्वस्त भएको थियो। यो पुनर्निर्माणले दृढताको प्रतीकको रूपमा मान्यता पायो र उनको सबैभन्दा उल्लेखनीय उपलब्धिहरू मध्ये एक बन्यो। उनको कार्यकालमा भूकम्पको प्रभाव व्यवस्थापन गर्ने र राणा निरंकुशताको यथास्थिति कायम राख्ने जस्ता महत्त्वपूर्ण चुनौतीहरू रहेका थिए।
यद्यपि उनको प्रशासनले राणाहरूको परम्परागत शासन संरचना कायम राख्यो, जुद्ध शमशेरको नेतृत्वले भूकम्पपछिको पुनर्निर्माण प्रयास र पूर्वाधार पुनर्निर्माणमा उनको प्रतिबद्धता नेपालको वास्तुकलात्मक सम्पदामा दीर्घकालीन प्रभाव छोड्यो। १९४५ मा उनले राजीनामा दिएपछि, उनी भारतको देहरादूनमा बसाइ सरे र त्यहीँ १९५२ मा उनको निधन भयो।
जुद्ध शम्शेर जंग बहादुर राणा नेपालका प्रसिद्ध राणा शासकहरू मध्ये एक थिए। उनी राणा शासनको एक प्रमुख नेता थिए र नेपालको इतिहासमा महत्त्वपूर्ण भूमिका निभाए। उनका योगदान र शासनकाल नेपालको राजनीतिक संरचना र प्रशासनिक प्रणालीमा ठूलो प्रभाव पार्ने थिए।
जुद्ध शमशेर जंग बहादुर राणाको जन्म १९ अप्रिल १८७५ मा काठमाडौंको दरबार मार्गस्थित नारायणहिटी दरबारमा भएको थियो। उनी राणा वंशका संस्थापक जंग बहादुर राणाका कान्छा भाइ धीर शमशेर राणा र कांग्राको एक प्रतिष्ठित राजपूत परिवारकी जुवार कुमारी देवीका छोरा थिए। एक प्रमुख हिन्दू क्षेत्री परिवारमा जन्मिएका जुद्ध शमशेरको भविष्यमा हुने प्रख्यात भूमिका प्रारम्भिक रूपमा नै देखिन्थ्यो। उनको अन्नप्राशन (बालकको पहिलो अन्न ग्रहण गर्ने समारोह) का क्रममा, जंग बहादुर राणाले उनलाई औपचारिक रूपमा कर्नेल पद प्रदान गरे, जसले उनको विशेषाधिकारप्राप्त स्थानलाई प्रतीकात्मक रूपमा दर्शायो।
उनले सैन्य तालिम र प्रशासनिक कार्यक्षेत्रमा अनुभव प्राप्त गरे र यस्ता क्षेत्रमा उनले आफ्नो क्षमता प्रकट गर्न थाले।
जुद्धले आफ्नो पिता धीर शमशेरलाई नौ वर्षको उमेरमा गुमाए। त्यसपछि उनका जेठा दाजुहरूले उनलाई हुर्काए। १८८५ मा भएको नेपाल कू, जसले उनका दाजु वीर शमशेरलाई प्रधानमन्त्रीको पदमा पुर्यायो, पछि जुद्ध शमशेरलाई जनरलको पदमा नियुक्त गरियो र उनलाई २१,००० नेपाली रुपैयाँ (NPR) को भत्ता प्रदान गरियो। १२ वर्षको उमेरमा उनले केही समय विद्यालयमा अध्ययन गरे तर स्वास्थ्य कमजोर भएकाले पढाइ छोड्नुपर्यो। यस समयमा उनी आफ्नो दाजु भीम शमशेरसँग बसे, जसले उनको उपनयन (हिन्दू संस्कार अनुसार यज्ञोपवीत लगाउने) समारोह पनि गराए।
१८८८ मा, जुद्ध शमशेरले गुल्मीकी पद्म कुमारी देवीसँग विवाह गरे, जसले नेपालको अभिजात वर्गमा उनको स्थानलाई अझ सुदृढ बनायो। यी प्रारम्भिक वर्षहरूले उनको शक्ति र प्रभावको आधारशिला तयार गर्यो, जहाँ उनले नेपालका सबैभन्दा प्रमुख राणा प्रधानमन्त्रीमध्ये एकका रूपमा सेवा गरे।
जुद्ध शम्शेर जंग बहादुर राणा १९३२ मा राणा प्रधानमन्त्री बने र उनले १९४५ सम्म नेपालको शासन चलाए। उनले आफ्नो शासनकालमा विभिन्न सुधार र नीतिहरू लागू गरे जसले नेपालको राजनीतिक र सामाजिक संरचनामा महत्त्वपूर्ण प्रभाव पारे।
१. प्रशासनिक सुधार
जुद्ध शम्शेर जंग बहादुर राणाले प्रशासनिक प्रणालीमा सुधार ल्याउनका लागि कदम चाले। उनले सरकारी दफ्तरहरूलाई व्यवस्थित गर्ने र शासनिक कार्यहरूलाई प्रभावकारी बनाउने प्रयास गरे।
२. सेन्य सुधार
उनले नेपाली सेनालाई थप प्रशिक्षित र व्यवस्थित बनाउनका लागि विभिन्न कदमहरू चाल्नुभयो। यसले नेपालको सैन्य शक्ति बलियो बनाउन मद्दत पुर्यायो र यसका कारण नेपालको रक्षा क्षमतामा सुधार भएको थियो।
३. आर्थिक सुधार
जुद्ध शम्शेर जंग बहादुर राणाले नेपालको आर्थिक संरचनालाई बलियो बनाउनका लागि विभिन्न कदमहरू उठाए। उनले कृषि, व्यापार, र उद्योगका क्षेत्रमा सुधार गर्ने प्रयास गरे, जसले नेपालको आर्थिक वृद्धिमा योगदान पुर्यायो।
४. सडक र यातायातको विकास
उनले सडक र यातायातको सञ्जाललाई सुधार गरेर नेपालका विभिन्न भागहरूमा सञ्चार र व्यापारलाई प्रोत्साहित गरे। यसले नेपालमा आन्तरिक यातायातलाई सहज र प्रभावकारी बनायो।
५. शैक्षिक सुधार
उनले नेपालको शिक्षा प्रणालीलाई सुधार गर्ने प्रयास गरे। उनले विद्यालयहरूको संख्या बढाए र सरकारी शिक्षामा सुधार ल्याउने काम गरेका थिए।
६. सामाजिक सुधार
जुद्ध शम्शेर जंग बहादुर राणाले नेपालको सामाजिक संरचनालाई सुधार गर्ने प्रयास गरे। उनले विवाह, धर्म, र संस्कृतिका विभिन्न पक्षहरूमा सुधार ल्याउने पहल गरेका थिए।
जुद्ध शम्शेर जंग बहादुर राणाको १९५२ मा निधन भयो। उनका योगदानहरूले राणा शासनको स्थायीत्व र नेपालमा राजनीतिक, सामाजिक र प्रशासनिक सुधारका लागि महत्त्वपूर्ण भूमिका खेले। उनका शासनकालमा नेपालमा आर्थिक र प्रशासनिक सुधारका धेरै कदमहरू उठाए गए, जसले नेपालको विकास र सुधारमा मद्दत पुर्यायो।
उनको मृत्यु पछि, राणा शासनको प्रभाव कमजोर परेर नेपाली कांग्रेस र जनता पार्टीको आन्दोलनका कारण राणा शासन अन्त्य हुन पुग्यो।
जुद्ध शम्शेर जंग बहादुर राणा नेपालको एक प्रमुख राणा शासक थिए। उनले नेपालका विभिन्न क्षेत्रमा सुधार र विकासका लागि योगदान दिएका थिए र उनका कदमहरूले नेपाललाई एक निश्चित दिशा प्रदान गरेको थियो। उनका प्रशासनिक सुधार, सैन्य सुधार, र सामाजिक विकासका प्रयासहरूले नेपालको ऐतिहासिक परिप्रेक्ष्यमा महत्त्वपूर्ण स्थान बनायो।
ज्योतिष विवरण लोड हुँदैछ...
राशिफल लोड हुँदैछ...
वीरगञ्ज । अत्यधिक गर्मीले पठनपाठनमा समस्या भए पनि पर्सा र बाराका स्थानीय तहले तीन दिन विद्यालय बन्द गर्ने भएका छन् । पर्साको पोखरिया नगरपालिका प्रमुख प्रदुमनप्रसाद चौहानले अत्यधिक गर्मीको कारणले जेठ २८ गतेदेखि ३० गतेसम्मका लागि पालिकाभित्रका सामुदायिक र संस्थागत विद्यालयमा गर्मी बिदा दिने निर्णय गरेको जानकारी दिए । “अत्यधिक गर्मीको
