हिमानी शाह
हिमानी शाह, जो नेपालको पूर्व क्राउन प्रिन्सेस हुन्, नेपालको राजपरिवारसँग जोडिएकी महत्वपूर्ण शख्सियत हुन्। उनी १ अक्टोबर १९७६ मा काठमाडौंमा जन्मिएकी थिइन्। उनको वास्तविक नाम हिमानी राज्या लक्ष्मी देवी शाह हो। उनी नेपालको पूर्व क्राउन प्रिन्स पारस शाहकी पत्नी हुन्। हिमानी शाह सिकार राज्य (राजस्थान, भारत) का राजा विक्रम सिंहकी सुपुत्री हुन् र मातृतर्फ बजांगका राजपरिवारसँग सम्बन्धित छिन्। उनको जीवन राजपरिवारमा हुर्किएको भए पनि सामाजिक क्षेत्रमा गरेको योगदानका कारण उनी नेपाली जनताको मनमा विशेष स्थान बनाएकी छन्।
हिमानी शाहको जन्म नेपालको राजधानी काठमाडौंमा शाही र सिकार जातिको प्रसिद्ध राजपरिवारमा भएको हो। उनका पिता, राजा विक्रम सिंह सिकार, सिकार जातिको १२ औं राजा थिए। यो परिवार इतिहास र परम्पराले भरिपूर्ण रहेको छ र राजस्थानी सांस्कृतिक प्रभावले यो परिवारको पहिचानमा गहिरो असर गरेको छ। हिमानीको मातृभाषा राजस्थानी छ भने, उनको परिवारमा नेपाली संस्कृतिसँग पनि घुलमिल भएर एउटा विशेष सांस्कृतिक समृद्धि देखिन्छ। यसले हिमानीलाई दुई भिन्न संस्कृतिहरूको संवेदनशीलता र समझदारी दिन्छ, जुन उनको व्यक्तित्व र सामाजिक दायित्वमा प्रष्ट झल्किन्छ।
हिमानीले आफ्नो प्रारम्भिक शिक्षा काठमाडौंको प्रतिष्ठित महेन्द्र भवन स्कूलबाट लिइन्। यो स्कूल नेपालका अग्रणी शैक्षिक संस्थाहरू मध्ये एक हो, जहाँ कडा शैक्षिक अनुशासन र विविध सामाजिक गतिविधिहरूमा विद्यार्थीहरूलाई संलग्न गराइन्छ। यसले उनलाई एक बलियो शैक्षिक आधार र अनुशासन प्रदान गर्यो।
त्यसपछि हिमानीले Galaxy Public School, काठमाडौंमा वाणिज्य (Commerce) विषयमा इण्टरमिडियेट तह (१०+२) पूरा गरिन्। वाणिज्य शिक्षाले उनलाई आर्थिक, प्रशासनिक र व्यवस्थापन विषयहरूमा गहिरो ज्ञान प्रदान गर्यो, जसले उनको व्यक्तित्वमा भविष्यका नेतृत्व गुणहरू विकास गर्न सहयोग गर्यो। यो शैक्षिक पृष्ठभूमिले उनलाई प्रशासन, व्यवस्थापन, र सामाजिक क्षेत्रमा सक्रिय हुने मार्ग प्रशस्त गर्यो, विशेषगरी सामाजिक कार्य र जनकल्याणका क्षेत्रमा।
हिमानी शाहको परिवारमा उनी भन्दा बाहिर दुई बहिनीहरू छन् — राजकुमारी रेस्मा सिंह र राजकुमारी अपर्णा सिंह। अपर्णा सिंह एक चिकित्सक हुन् र स्वास्थ्य क्षेत्रमा आफ्नो योगदान दिइरहेकी छन्। यसले पनि हिमानीलाई परिवार भित्रको शिक्षा र सेवा भावले थप प्रेरणा दिएको छ।
परिवारको परम्परा र सामाजिक दायित्वलाई हिमानीले आफ्नो जीवनको उच्चतम प्राथमिकता बनाएकी छिन्। उनी सामाजिक क्षेत्र र जनकल्याणका लागि निरन्तर सक्रिय रहँदै, आफ्नो सांस्कृतिक र पारिवारिक उत्तरदायित्वलाई निष्ठापूर्वक निर्वाह गर्दै आएकी छिन्। उनको शिक्षाले मात्र होइन, परिवारको संस्कार र संस्कृतिले पनि उनलाई एक समर्पित र प्रभावशाली नेतृत्वकर्ताको रूपमा तयार पारेको छ।
हिमानी शाहले २५ जनवरी २००० मा पारस शाहसँग विवाह गरेकी हुन्, जो नेपालको पूर्व क्राउन प्रिन्स तथा राजा ज्ञानेन्द्र शाहका पुत्र हुन्। यो विवाहले उनलाई नेपालको राजपरिवारको एक प्रमुख सदस्यको रूपमा स्थापित गर्यो र त्यसपछि उनले विभिन्न औपचारिकता र सामाजिक जिम्मेवारीहरूलाई निष्ठापूर्वक ग्रहण गरिन्। उनीसँग तीन सन्तानहरू छन्—राजकुमारी पूर्णिका शाह, जो १२ डिसेम्बर २००० मा जन्मिएकी हुन्; राजकुमार हृदयेंद्र शाह, जन्म ३० जुलाई २००२; र राजकुमारी कृतिका शाह, जन्म १६ अक्टोबर २००४। राजपरिवारसँगको सम्बन्धका कारण हिमानी शाह नेपाली जनताबीच धेरै सम्मानित र चर्चित पात्र बनिन्। तर, नेपालको राजनीतिक परिवेशमा २००८ मा प्रजातन्त्रको स्थापना र राजतन्त्रको खारेजीपछि उनको भूमिकामा ठूलो परिवर्तन आयो। त्यसपछिका वर्षहरूमा उनले आफ्नो भूमिका राजपरिवारको औपचारिक सदस्यमात्र नभई सामाजिक क्षेत्रमा केन्द्रित गर्दै जनकल्याणका कामहरूमा सक्रिय भइन्। यो परिवर्तनले उनलाई एक सामाजिक नेता र जनसेवकको रूपमा नयाँ पहिचान दिलायो, जसले उनको लोकप्रियता र सम्मानलाई अझ बलियो बनायो।
राजपरिवारसँगको सम्बन्धका बाबजुद पनि हिमानी शाहले सधैं समाजप्रति गहिरो प्रतिबद्धता देखाउँदै सामाजिक सेवा र जनकल्याणका कार्यहरूमा सक्रिय भूमिका निर्वाह गरिरहेकी छिन्। उनी केवल शाही परिवारकी सदस्य नभएर जनताको सेवा गर्ने समर्पित सामाजिक नेतृ हुन्। २०१० सेप्टेम्बर २८ मा उनले आफ्नो सामाजिक योगदानलाई अझ सुदृढ र व्यवस्थित बनाउन ‘हिमानी ट्रस्ट’ स्थापना गरिन्, जुन नेपालमा शिक्षा, स्वास्थ्य, वृद्ध सेवा, वातावरण संरक्षण, विपद् राहत र सामाजिक उत्थानका क्षेत्रमा काम गर्ने गैर-नाफामुखी, गैर-राजनीतिक संस्था हो। हिमानी ट्रस्टले विशेषगरी दुर्गम तथा पिछडिएका क्षेत्रहरूमा पुगेर महिला, बालबालिका, वृद्ध नागरिक र विपन्न वर्गका लागि छात्रवृत्ति, विद्यालय सामग्री वितरण, स्वास्थ्य शिविर, जनचेतना कार्यक्रम, वृद्धाश्रम व्यवस्थापन, वृक्षारोपण, जल स्रोत संरक्षण र विपद् राहतजस्ता विविध कार्यक्रमहरू संचालन गर्दै आएको छ। हिमानी शाहले आफ्नो ट्रस्टमार्फत कमजोर वर्गको जीवनस्तर सुधार्न, आत्मनिर्भर बनाउन र समाजमा समानता र सद्भाव कायम गर्न निरन्तर प्रयास गरिरहेकी छन्, जसले हिमानी ट्रस्टलाई नेपालमा सामाजिक सेवाको महत्वपूर्ण संस्था बनाएको छ र नेपाली समाजमा सकारात्मक परिवर्तन ल्याउन ठूलो भूमिका खेलेको छ।
सन् २०१५ को अप्रिल २५ मा नेपालमा आएको भूकम्पले देशभर ठूलो विनाश मच्चायो। यस भूकम्पले हजारौं घर भत्काए, असंख्य मानिसको ज्यान गयो र धेरै गाउँ-नगरहरु धराशायी भए। त्यस कठिन समयमा हिमानी शाहले आफ्नो सामाजिक प्रतिबद्धता अनुसार तत्काल राहत र पुनर्निर्माण कार्यमा सक्रिय भूमिका निभाइन।
भूकम्पपछिको राहत र पुनर्निर्माणका लागि उनले जापान अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्य संस्था (JICA) द्वारा बनाइएका भूकम्प प्रतिरोधी भवनहरूको अध्ययन गरिन्। यस अध्ययनको माध्यमबाट उनले नेपालका स्थानीय भौगोलिक तथा निर्माण शैलीसँग मेल खाने सुरक्षित र टिकाउ पुनर्निर्माणका लागि उपयुक्त विधि र प्रविधिहरूको सुझाव सरकार र अन्य सम्बद्ध निकायहरूलाई दिइन्। यसले पुनर्निर्माण कार्यलाई थप वैज्ञानिक र दीगो बनाउने दिशामा योगदान पुर्यायो।
हिमानी शाह र उनको ट्रस्टले भूकम्प प्रभावित क्षेत्रहरूमा तत्काल राहत सामग्री वितरणमा विशेष ध्यान दिए। यसमा खाद्य सामग्री, स्वास्थ्य सामग्री, लत्ताकपडा, तम्बू, प्यादा र अन्य आवश्यक वस्तुहरू समावेश थिए। उनीहरू विशेषगरी गरीब र असहाय परिवारहरूलाई प्राथमिकतामा राखेर राहत सेवा पुर्याउन लागिपरे।
साथै, उनीहरूले अस्थायी बसोबासका लागि तम्बू, काठका संरचना र अन्य आवासीय सामग्रीहरूको व्यवस्था गरे, जसले भूकम्पपीडितहरूलाई अस्थायी आश्रय प्रदान गर्यो र उनीहरूको जीवनयापनलाई सहज बनायो। यसरी, विपत्तिपछि उनीहरूले मात्र तत्काल राहत दिइनन्, तर प्रभावित परिवारहरूको दीर्घकालीन पुनर्स्थापना र मनोवैज्ञानिक सहयोगमा पनि निरन्तर काम गरिन्।
हिमानी ट्रस्टले पुनर्निर्माणका लागि समुदायसँग प्रत्यक्ष संवाद गरेर उनीहरूको आवश्यकताअनुसार योजना बनाएर कार्यान्वयन गरेको थियो। यसले प्रभावित समुदायमा आत्मनिर्भरता र स्वावलम्बनको भावना विकास गराउन सहयोग पुर्यायो।
२०१५ को भूकम्पपछि हिमानी शाहले आफ्नो नेतृत्व र समर्पणमार्फत नेपालमा राहत र पुनर्निर्माण कार्यलाई थप प्रभावकारी र मानवीय बनाउने महत्वपूर्ण योगदान दिएका छन्। उनको यो कार्यले भूकम्पपीडितहरूको पुनरुत्थानमा मात्र होइन, नेपालमा दीगो विकास र विपद् व्यवस्थापन प्रणालीको मजबुतीकरणमा पनि ठूलो प्रभाव पार्यो।
सन् २०१५ मा नेपालको नयाँ संविधान निर्माण प्रक्रिया एक महत्वपूर्ण राष्ट्रिय घटना थियो जसले देशको राजनीतिक, सामाजिक र आर्थिक संरचनामा दीर्घकालीन प्रभाव पार्ने भएकोले यसमा जनताको आवाज र सहभागिता अत्यन्तै महत्वपूर्ण थियो। यस संवेदनशील समयमा हिमानी शाहले जनताको आवाज संविधान निर्माण प्रक्रियामा समावेश हुनुपर्ने कुरामा जोड दिइन्।
हिमानीले संविधानले सबै नागरिकका अधिकार सुरक्षित गर्ने, सामाजिक न्याय र समानताको प्रत्याभूति दिने हुनुपर्नेमा विशेष बल दिइन्। उनले बारम्बार प्रेस सम्मेलन र सार्वजनिक कार्यक्रमहरू मार्फत सरकार र संविधान निर्माण समितिलाई जनताको विविध पक्षलाई प्रतिनिधित्व गर्न र उनीहरूको वास्तविक समस्या र आवश्यकता सम्बोधन गर्न आग्रह गरिन्। विशेष गरी २०१५ को भूकम्पपछिको अवस्था र त्यसले उत्पन्न गरेका सामाजिक-आर्थिक समस्याहरूलाई ध्यानमा राख्दै, उनले विपद् पीडितहरूको पुनर्निर्माण र राहत कार्यमा ढिलाइ नहोस् भनेर सरकारलाई दबाब दिनुभयो।
हिमानीले संविधान निर्माण प्रक्रियामा केवल राजनीतिक तहबाट मात्रै नभएर स्थानीय स्तरबाट समेत जनसहभागिता सुनिश्चित गर्नुपर्ने विचार राखिन्। उनले विश्वास व्यक्त गरिन् कि संविधानले सबै समुदाय, जाति, क्षेत्र, र लिंगका पक्षलाई समान रूपले समेट्नुपर्छ ताकि देशमा दिगो शान्ति र विकास सम्भव होस्। उनको यो पहलले जनसहभागितामाथि केन्द्रित सामाजिक न्यायका मुद्दाहरूमा व्यापक जनचेतना जगाएको थियो।
यस सक्रिय भूमिकाले उनलाई राजनीतिक भूमिका नभए पनि सामाजिक न्याय, मानवअधिकार, र सबैको अधिकार सुनिश्चित गर्ने एक प्रभावशाली सामाजिक नेतृको रूपमा परिचित गरायो। हिमानी शाहले जनताको सशक्तिकरण र संविधानमा समावेशी दृष्टिकोण लागू गराउने अभियानमा आफ्नो आवाज बुलन्द राख्दै नेपालमा लोकतान्त्रिक प्रक्रियाको मजबुतीमा योगदान पुर्याइन्।
संविधान निर्माणका क्रममा हिमानी शाहले जनताको वास्तविक आवाज संविधानमा समेटिनुपर्नेमा जोड दिएर लोकतन्त्र र सामाजिक समानताका आधारभूत मूल्यहरूलाई संरक्षण गर्ने महत्त्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरिन्। उनको यो प्रयासले नेपालमा संविधान प्रति जनविश्वास र सहभागिता बढाउन मद्दत पुग्यो र समाजमा समान अधिकार र अवसरका लागि अझ बलियो आधार तयार गर्यो।
हिमानी ट्रस्टले नेपालका विभिन्न जिल्लाहरूमा प्राकृतिक विपद् जस्तै बाढी, आगो, पहिरो, र अन्य अप्रत्याशित घटनाबाट प्रभावित परिवारहरूलाई तत्काल राहत र दीर्घकालीन पुनर्निर्माण सहयोग प्रदान गर्दै आएको छ। विपद्पछि प्रभावित क्षेत्रहरूमा खाद्यान्न, लत्ताकपडा, औषधि, तम्बू र आवाश्यक जीवनयापन सामग्री वितरण गरेर पीडितहरूको प्राथमिक आवश्यकताहरू पूरा गर्ने कार्यमा ट्रस्टले महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको छ। यसका साथै, पुनर्निर्माण कार्यलाई प्रभावकारी बनाउन स्थानीय समुदायसँग समन्वय गरी घर पुनर्निर्माण, विद्यालय र सार्वजनिक संरचनाको मर्मतसम्भारमा समेत सहयोग गरेको छ।
शिक्षा क्षेत्रमा, हिमानी ट्रस्टले कमजोर आर्थिक पृष्ठभूमिका बालबालिकालाई छात्रवृत्ति उपलब्ध गराएर उनीहरूको पढाइ निरन्तरता दिन सहयोग पुर्याएको छ। यसबाहेक, शिक्षा भवन निर्माण तथा विद्यालयहरूको मर्मतसम्भारमा लगानी गरी शैक्षिक वातावरण सुधार्न विशेष ध्यान दिइएको छ। विद्यालयहरूमा आवश्यक शैक्षिक सामग्री र उपकरणहरू उपलब्ध गराउने कार्य पनि ट्रस्टले निरन्तर गर्दै आएको छ जसले बालबालिकाको पढाइमा सकारात्मक प्रभाव पारेको छ।
स्वास्थ्य क्षेत्रमा, ट्रस्टले विभिन्न स्थानहरूमा स्वास्थ्य शिविरहरूको आयोजना गरी निशुल्क चिकित्सा सेवा प्रदान गरेको छ। यी शिविरहरूले जनताको स्वास्थ्य स्तर सुधार्न, रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता बढाउन र मातृ तथा शिशु स्वास्थ्यमा विशेष ध्यान दिन सहयोग गरेका छन्। साथै, पोषण, स्वच्छता, र रोग रोकथाम सम्बन्धी जनचेतना अभिवृद्धि गर्ने कार्यक्रमहरू समेत संचालन गर्दै आएको छ, जसले दीर्घकालीन स्वास्थ्य सुधारमा महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको छ।
हिमानी ट्रस्टले विपद् राहत, शिक्षा र स्वास्थ्यका क्षेत्रमा निरन्तर काम गर्दै समाजका कमजोर वर्गहरूलाई सहयोग गरी समग्र सामाजिक विकासमा योगदान दिइरहेको छ। यसको प्रभावले नेपालका विभिन्न समुदायहरूमा दीगो सुधार र सशक्तिकरणको मार्ग प्रशस्त भएको छ।
राजपरिवारमा जन्मेकी हिमानी शाहले आफ्नो विशिष्ट सामाजिक पहिचान र सामाजिक सेवामा निरन्तर सक्रियता देखाएर नेपाली समाजमा एउटा प्रेरणादायी व्यक्तित्वको रूपमा आफ्नो स्थान बनाएकी छन्। सामाजिक सेवा र जनकल्याणमा उनको योगदानलाई उच्च मुल्यांकन गर्दै विभिन्न राष्ट्रिय र अन्तर्राष्ट्रिय तहमा उनलाई सम्मान र मान्यता प्राप्त भएको छ।
उनले न केवल पारिवारिक गौरव कायम राखेकी छन्, तर सामाजिक न्याय, स्वास्थ्य, शिक्षा र विपद् व्यवस्थापनजस्ता महत्वपूर्ण क्षेत्रहरूमा पनि सक्रिय भूमिका निर्वाह गरेकी छन्। यही कारणले गर्दा उनी नेपाली समाजमा मात्र होइन, विदेशमा समेत सामाजिक कार्यकर्ता र नेतृको रूपमा चिनिइन्। हिमानी शाहको यो समर्पण र प्रतिबद्धताले उनीलाई सामाजिक नेतृत्वका क्षेत्रमा एक विशिष्ट स्थान दिलाएको छ।
२०१७ र २०१८ मा नेपालका चर्चित साप्ताहिक पत्रिका ‘सप्ताहिक’ द्वारा गरिएका सर्वेक्षण र र्याङ्किङहरूमा हिमानी शाहलाई देशकै सबैभन्दा आकर्षक महिलाको सूचीमा स्थान दिइयो। २०१७ मा दोस्रो स्थान हासिल गरेकी उनी २०१८ मा शीर्ष स्थानमा रहिछन्। यस मान्यताले उनको सार्वजनिक छवि र लोकप्रियता मात्र बढाएको छैन, उनको सामाजिक काम र नेतृत्वलाई पनि थप मान्यता दिएको छ।
यो उपलब्धि हिमानी शाहले आफ्नो व्यक्तित्व र सामाजिक कार्यमार्फत नेपाली महिला सशक्तिकरणको उदाहरण प्रस्तुत गरेको छ। उनी न केवल सौन्दर्यका हिसाबले बल्कि सामाजिक योगदान र नेतृत्व क्षमताका दृष्टिले पनि एक आदर्श महिलाको रूपमा प्रस्तुत भएकी छिन्। यस्तो मान्यता प्राप्त गर्नुले उनको काम र प्रयासलाई अझ व्यापक रूपमा समाजमा प्रोत्साहन गर्ने काम गरेको छ।
यसरी, हिमानी शाहले सामाजिक सेवा, मानवीय सहायता र समर्पित नेतृत्वको माध्यमबाट नेपालमा सकारात्मक परिवर्तन ल्याउने एउटा प्रेरणादायी महिला नेताको छवि निर्माण गरेकी छन्, जसले नेपाली समाजमा मात्र होइन, विदेशमा पनि उनको पहिचान र सम्मानलाई मजबुत बनाएको छ।
हिमानी शाहले आफ्नो समर्पित सामाजिक सेवा र मानव कल्याणका क्षेत्रमा पुर्याएको योगदानका लागि विभिन्न महत्वपूर्ण सम्मान र पुरस्कारहरू प्राप्त गरेकी छन्। २००१ को २३ अक्टोबरमा उनलाई ‘गोर्खा दक्षिण बहु पदक (प्रथम श्रेणी)’ प्रदान गरियो, जुन नेपालको उच्च सम्मानमध्ये एक हो र यो उनको देशप्रतिको सेवाभावको मान्यता हो। त्यसैगरी, ७ जुलाई २००४ मा उनलाई ‘ओम रामपट्टा पदक’ प्राप्त भयो, जुन सामाजिक कार्य र मानव सेवा क्षेत्रमा असाधारण योगदान दिने व्यक्तिलाई दिने सम्मान हो। त्यसभन्दा पहिले नै, ४ जून २००१ मा राजा ज्ञानेन्द्रले उनको कर्तव्यपरायणता र समर्पणलाई सम्मान स्वरूप ‘राजा ज्ञानेन्द्रको अभिषेक पदक’ प्रदान गर्नुभयो, जसले उनको शाही परिवार र सामाजिक क्षेत्रमा निर्वाह गरेको भूमिका दुवैलाई औँल्याउँछ।
यस्तै, २०२३ मा फिलिपिन्सको राजधानी मनीलामा आयोजित ‘गुसी पिस प्राइज’ अन्तर्राष्ट्रिय पुरस्कारले हिमानी शाहलाई विश्व स्तरमा सम्मानित गर्यो। यो पुरस्कारले उनको मानवसेवा, शान्ति स्थापना र सामाजिक न्यायको क्षेत्रमा दीर्घकालीन प्रभावकारी योगदानलाई विश्वव्यापी मान्यता दिएको छ। गुसी पिस प्राइजले उनलाई नेपाली मात्र नभएर अन्तर्राष्ट्रिय समुदायमा पनि एक प्रेरणादायी सामाजिक नेता र मानवीय कार्यकर्ताको रूपमा स्थापित गरेको छ। यी सम्मानहरूले हिमानी शाहको समाजप्रतिको समर्पण र मानव कल्याणमा गरेको अमूल्य योगदानलाई औँल्याउँदै उनी एक उल्लेखनीय र प्रेरणादायी व्यक्तित्वका रूपमा चिनिन सफल भएकी छिन्।
हिमानी शाह नेपालको पूर्व राजपरिवारसँग सम्बन्धित एक सामाजिक कार्यकर्त्री र जनसेविका हुन्। राजपरिवारका सदस्य भएर पनि उनले देशको सामाजिक उत्थानमा आफ्नो योगदान दिएर नेपाली जनताका मन जित्न सफल भएकी छन्। नेपालमा राजतन्त्र समाप्त भए पनि उनको सामाजिक कार्यले उनलाई एक प्रेरणादायी व्यक्तित्वको रूपमा स्थापित गरेको छ। उनी हिमानी ट्रस्ट मार्फत शिक्षा, स्वास्थ्य, वृद्ध सेवा, विपद् राहत र वातावरण संरक्षणमा निरन्तर लागिपरेकी छिन्।
हिमानी शाहले परम्परागत राजपरिवारको सीमा नाघेर सामाजिक न्याय र विकासको मार्गमा कदम चाल्न सफल भएकी एक शक्तिशाली महिला उदाहरण हुन्। नेपाली समाजका लागि उनको योगदान सधैं स्मरणीय रहनेछ।
ज्योतिष विवरण लोड हुँदैछ...
राशिफल लोड हुँदैछ...
वीरगञ्ज । अत्यधिक गर्मीले पठनपाठनमा समस्या भए पनि पर्सा र बाराका स्थानीय तहले तीन दिन विद्यालय बन्द गर्ने भएका छन् । पर्साको पोखरिया नगरपालिका प्रमुख प्रदुमनप्रसाद चौहानले अत्यधिक गर्मीको कारणले जेठ २८ गतेदेखि ३० गतेसम्मका लागि पालिकाभित्रका सामुदायिक र संस्थागत विद्यालयमा गर्मी बिदा दिने निर्णय गरेको जानकारी दिए । “अत्यधिक गर्मीको
