भेरी बबई डाइवर्सन मल्टिपर्पज प्रोजेक्ट

नेपालको मध्य-पश्चिमी क्षेत्रको कर्णाली प्रदेशको सुर्खेत जिल्लामा अवस्थित भेरी बबई डाइवर्सन मल्टिपर्पज प्रोजेक्ट (BBDMP) नेपालको ऐतिहासिक जलस्रोत र उर्जा परियोजना हो। यस परियोजनाले भेरी नदीको पानीलाई बबाई नदीमा डाइभर्ट गरेर ५१,००० हेक्टर कृषियोग्य जमिनलाई वर्षभरि सिंचाइ सुविधा प्रदान गर्ने उद्देश्य राखेको छ। साथै, यसले ४६.७३ मेगावाट विद्युत् उत्पादन गर्ने क्षमता राख्दछ। यस परियोजनामा नेपालको पहिलो पटक टनेल बोरिङ मेशिन (TBM) प्रयोग गरिएको छ, जसले नेपालको जलस्रोत र उर्जा क्षेत्रमा नयाँ युगको आरम्भ गरेको छ।

परियोजनाको आरम्भ र विकासक्रम

भेरी बबई डाइवर्सन परियोजनाको अवधारणा १९७७ मा बबई सिंचाइ परियोजनाको अध्ययनको क्रममा गरिएको थियो। पछि, १९९२ मा जापान अन्तर्राष्ट्रिय सहयोग एजेन्सी (JICA) द्वारा कर्णाली र महाकाली नदीहरूको मास्टर प्लान अध्ययनमा यस परियोजनालाई कर्णाली बेसिनको जलविद्युत् विकासका लागि प्राथमिकता परियोजना मानिएको थियो। १९९८ मा JICA ले यस परियोजनाको सम्भाव्यता अध्ययन गरी विभिन्न विकल्पहरूको मूल्याङ्कन गरेको थियो। यस परियोजनामा ४० मिटर³/सेकेन्डको पानी डाइभर्ट गर्ने निर्णय गरिएको थियो, जसले ५१,००० हेक्टर जमिनलाई वर्षभरि सिंचाइ सुविधा प्रदान गर्नेछ। यस परियोजनाको कुल लागत अनुमानित रु ३० अर्ब रहेको छ।

भौगोलिक स्थान र संरचना

यस परियोजनाको मुख्य संरचना सुर्खेत जिल्लाको भेरीगंगा नगरपालिका-११, चिप्लेमा रहेको छ। यहाँ भेरी नदीमाथि एक डाइवर्सन ब्यारेज निर्माण गरिएको छ, जसबाट पानीलाई बबई नदीमा डाइभर्ट गरिन्छ। पानीलाई १२.२ किलोमिटर लामो हेडरेस टनेल मार्फत बबई नदीको हत्तिखाल स्थानमा पठाइन्छ। यस टनेलको व्यास ५.०६ मिटर र कुल लम्बाइ १२,२०८ मिटर रहेको छ। यस परियोजनामा ७७३ मिटर लामो पेनस्टक पाइप र १५ मिटर उचाइको ड्याम पनि निर्माण गरिएको छ।

प्रविधि र निर्माण कार्य

यस परियोजनामा नेपालको पहिलो पटक टनेल बोरिङ मेशिन (TBM) प्रयोग गरिएको छ। चीनको China Overseas Engineering Group Company (COVEC) र Robbins कम्पनीले यस TBM को आपूर्ति र निर्माण कार्य गरेका छन्। यस TBM को व्यास ५.०६ मिटर र लम्बाइ १२,२०८ मिटर रहेको छ। यस टनेलको निर्माण कार्य २०१५ मा सुरु भएको थियो र २०१९ को अप्रिलमा सम्पन्न भएको थियो। यस परियोजनामा ८.१ म्याग्निच्युडको भूकम्प, सीमा विवाद, तेल संकट, बाढी, हड्ताल र अशान्तिका बाबजुद पनि निर्माण कार्य सात महिना अगाडि सम्पन्न गरिएको थियो। यस परियोजनाले २०१९ मा 'इन्जिनियरिङ न्यूज रेकर्ड' द्वारा 'अवार्ड अफ मेरिट' प्राप्त गरेको थियो।

जलविद्युत् उत्पादन र सिंचाइ क्षमता

यस परियोजनामा ४६.७३ मेगावाटको जलविद्युत् उत्पादन क्षमता रहेको छ। यस जलविद्युत् उत्पादनले नेपालको उर्जा क्षेत्रमा महत्वपूर्ण योगदान पुर्याउनेछ। साथै, यस परियोजनाले ५१,००० हेक्टर जमिनलाई वर्षभरि सिंचाइ सुविधा प्रदान गर्नेछ, जसले कृषिमा उत्पादन वृद्धि र खाद्य सुरक्षा सुनिश्चित गर्नेछ।

आर्थिक र सामाजिक प्रभाव

यस परियोजनाको निर्माण कार्यले स्थानीय स्तरमा रोजगार सिर्जना गरेको छ। हालसम्म ५६० नेपाली र ९० चिनियाँ कामदारहरूलाई प्रत्यक्ष रोजगार प्रदान गरिएको छ। यसका साथै, स्थानीय व्यवसायहरूमा पनि वृद्धि भएको छ। यस परियोजनाले स्थानीय अर्थतन्त्रमा सकारात्मक प्रभाव पार्ने अपेक्षा गरिएको छ।

पर्यावरणीय प्रभाव र चुनौतीहरू

यस परियोजनाको निर्माण क्रममा १,७०० रुखहरू काटिएको छ, जसले पर्यावरणीय प्रभाव पार्ने सम्भावना रहेको छ। तर, परियोजनाका अधिकारीहरूले यसका दीर्घकालीन फाइदाहरू, जस्तै कृषिमा वृद्धि र उर्जा आपूर्ति,लाई प्राथमिकता दिएका छन्। यस परियोजनाले नेपालको मध्य-पश्चिमी क्षेत्रको खाद्य संकट समाधान गर्न महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने अपेक्षा गरिएको छ।

वीरगञ्ज । अत्यधिक गर्मीले पठनपाठनमा समस्या भए पनि पर्सा र बाराका स्थानीय तहले तीन दिन विद्यालय बन्द गर्ने भएका छन् । पर्साको पोखरिया नगरपालिका प्रमुख प्रदुमनप्रसाद चौहानले अत्यधिक गर्मीको कारणले जेठ २८ गतेदेखि ३० गतेसम्मका लागि पालिकाभित्रका सामुदायिक र संस्थागत विद्यालयमा गर्मी बिदा दिने निर्णय गरेको जानकारी दिए । “अत्यधिक गर्मीको

सामग्रीको तालिका