सामग्रीको तालिका

  • ऐतिहासिक पृष्ठभूमि
  • निर्माण प्रक्रिया र लगानी
  • भू-भाग समस्या र निर्माणमा ढिलाइ
  • उद्घाटन र पहिलो उडानहरू
  • भवन र संरचनागत विशेषताहरू
  • उडान सहायता प्रणाली र सुरक्षा उपकरण
  • उडानहरू र एयरलाइन्स
  • आर्थिक र राजनीतिक विवादहरू
  • दुर्घटना घटना
  • भविष्यका योजना र सम्भावना

Menuपोखरा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल

Share

पोखरा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल

पोखरा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल (IATA: PHH, ICAO: VNPR) नेपालका लागि एउटा महत्वपूर्ण अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल हो। यो पोखरा शहरको पूर्वी भागमा पुरानो घरेलु विमानस्थलबाट लगभग ३ किलोमिटरको दूरीमा अवस्थित छ। यो नेपालकै तेस्रो अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल हो जसले देशको पर्यटन र व्यापारलाई थप गतिशील बनाउने अपेक्षा गरिएको छ। पोखरा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल १ जनवरी २०२३ मा औपचारिक रूपमा सञ्चालनमा आएको हो र यसले वार्षिक रूपमा एक लाखभन्दा बढी यात्रु सेवा दिने क्षमता राख्दछ।

पोखरा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल

ऐतिहासिक पृष्ठभूमि

पोखरामा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल बनाउने विचार सर्वप्रथम सन् १९७१ मा प्रस्तावित भएको थियो। त्यसपछि सन् १९७६ मा सरकारले विमानस्थल निर्माणका लागि जग्गा खरिद गरेको थियो। १९८९ मा जापान अन्तर्राष्ट्रिय सहयोग एजेन्सी (JICA) ले feasibility study गरिसकेको थियो। तर, केही राजनीतिक र आर्थिक कारणले परियोजना लामो समयका लागि ठप्प रह्यो। यो योजना २००९ मा भारत-नेपाल बीच नयाँ हवाई सेवा सम्झौता पछि पुनः सुरु भयो।

निर्माण प्रक्रिया र लगानी

सन् २०१३ मा सिभिल अविएसन अथोरिटी अफ नेपाल (CAAN) ले चीन CAMC Engineering सँग सम्झौता गरी विमानस्थल निर्माण कार्य शुरू गर्यो। यो निर्माण कार्य २०१६ अप्रिलमा सुरु भएको र पाँच वर्ष भित्र सम्पन्न हुने योजना थियो। यसका लागि लगभग ३०५ मिलियन अमेरिकी डलर खर्च लाग्ने अनुमान गरिएको थियो। चीनको एक्सपोर्ट-इम्पोर्ट बैंकले करीब २१५ मिलियन डलरको सहुलियतपूर्ण ऋण उपलब्ध गराएको थियो। यसका अतिरिक्त एशियन डेभलपमेन्ट बैंकले ३७ मिलियन डलर र ओपेक फण्डले ११ मिलियन डलर ऋण तथा अनुदान प्रदान गर्‍यो।

निर्माणको सुरुवाती लागत अनुमान बढी भए पनि, अन्तिममा खर्च लगभग २१६ मिलियन अमेरिकी डलरमा घटाइएको थियो। २०१६ मा तत्कालीन प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले विमानस्थलको शिलान्यास गरे।

भू-भाग समस्या र निर्माणमा ढिलाइ

विमानस्थलको पूर्वी भागमा पर्ने रितेपानी पहाडलाई विमान अवतरण मार्ग खुला राख्नका लागि समतल पार्नु आवश्यक थियो। यो निर्णयमा स्थानीय बासिन्दाले कडा विरोध जनाएका थिए, जसले निर्माणमा ठूलो ढिलाइ निम्त्यायो। यसपछि कोभिड-१९ महामारीले पनि काम रोकियो र परियोजनाको म्याद थपियो।

२०२१ को अन्त्यतिर नयाँ योजनाअनुसार पहिलो चरणमा घरेलु उडान जनवरी २०२२ मा शुरु गर्ने र अन्तर्राष्ट्रिय उडान अप्रिल २०२२ मा सुरु गर्ने योजना बनाइयो। तर उडान परीक्षण र अनुमोदनमा ढिलाइका कारण यो मिति पनि पछि सारियो।

उद्घाटन र पहिलो उडानहरू

आखिर १ जनवरी २०२३ मा प्रधानमन्त्री पुष्प कमल दाहाल (प्रचण्ड) द्वारा विमानस्थलको उद्घाटन गरियो। सो दिन पोखरामा सार्वजनिक बिदा घोषणा गरियो। उद्घाटनको दिन बुद्ध एयरको एक उडानले प्रधानमन्त्री र उनको टोलीलाई लिएर विमानस्थलमा अवतरण गर्यो।

विमानस्थल संचालनमा आइसकेपछि समेत केही प्राथमिक सुविधाहरू, जस्तै भन्सार कार्यालय र इन्धनको डिपोमा कमी देखियो। सुरुमा इन्धन पुरानो विमानस्थलबाट ट्रकमार्फत ल्याइने व्यवस्था गरिएको थियो। विमानस्थलले अन्तर्राष्ट्रिय उडान सुरु गर्न केही समयपछि मात्रै अनुमति पायो।

भवन र संरचनागत विशेषताहरू

पोखरा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको रनवे २५०० मिटर लामो र ४५ मिटर चौडा छ। यसमा एकैवटा कङ्क्रीट रनवे छ जसले एयरबस A320 र बोइङ ७३७ जस्ता विमानलाई सम्हाल्न सक्छ। विमानस्थलले ICAO को 4D वर्गीकरण मानक पूरा गरेको छ।

विमानस्थलमा दुई टर्मिनल भवन छन् — एक अन्तर्राष्ट्रिय यात्रुका लागि (१०,००० वर्ग मिटर) र अर्को घरेलु उडानका लागि (४,००० वर्ग मिटर)। अन्तर्राष्ट्रिय टर्मिनलमा दुईवटा एरोब्रिज छन् र एउटा एप्रोनले तीन मध्यम आकारका विमानलाई राख्न सक्दछ।

उडान सहायता प्रणाली र सुरक्षा उपकरण

पोखरा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा उच्च प्रविधिको एयर ट्राफिक कन्ट्रोल टावर छ जसमा नयाँ "वाइड एरिया मल्टिलाटेरेशन (WAM)" प्रणाली प्रयोगमा ल्याइएको छ, जुन नेपालमा पहिलो पटक हो। यसले विमानहरूको निगरानीलाई अधिक सुरक्षित र प्रभावकारी बनाउँछ।

उड्डयनमा सहुलियतको लागि यहाँ VOR/DME, RNAV/RNP, र CAT-I ILS जस्ता आधुनिक नेभिगेसन उपकरणहरु राखिएका छन्। ILS प्रणाली २६ फेब्रुअरी २०२३ पछि पूर्ण रूपमा सञ्चालनमा आएको हो।

उडानहरू र एयरलाइन्स

पोखरा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलले अहिले विभिन्न घरेलु एयरलाइन्सहरूलाई सेवा दिइरहेको छ — बुद्ध एयर, यती एयरलाइन्स, हिमालय एयरलाइन्स, सौर्या एयरलाइन्स, गुन एयरलाइन्स आदिले यहाँबाट नियमित उडान सञ्चालन गर्छन्।

सन् २०२३ को मध्यतिर चीनको सिचुआन एयरलाइन्सले एयरबस A319 विमानमार्फत पहिलो अन्तर्राष्ट्रिय उडान भरेको थियो, जुन चिनियाँ खेलाडी र अधिकारीहरूका लागि चार्टर गरिएको थियो। नेपाल र भारतबीच नयाँ अन्तर्राष्ट्रिय हवाई मार्ग खुलाउनका लागि प्रयास जारी छ तर भारतको सुरक्षा चिन्ताका कारण त्यसमा अझै सफलता मिल्न सकेको छैन।

आर्थिक र राजनीतिक विवादहरू

२०२३ अक्टोबरमा, द न्यूयोर्क टाइम्सले पोखरा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको निर्माण लागत बढाइचढाइ र अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्डहरू पुरा नगरेको खुलासा गर्यो। त्यसले नेपालको आर्थिक भारमा ठूलो असर पार्ने सम्भावना छ।

चीनबाट लिएको ऋण विमानस्थलको आम्दानीबाट तिर्न सकिने अवस्था छैन भन्ने चिन्ता छ। यो विषय चीनको बेल्ट एण्ड रोड इनिशिएटिभ अन्तर्गत बन्ने परियोजनाहरूमा देखिएको ऋण जालमा फस्ने जोखिमसँग तुलना गरिएको छ।

नेपालको भ्रष्टाचार अनुसन्धान आयोगले यस परियोजनामा अनियमितताको छानबिन थालेको छ।

दुर्घटना घटना

१५ जनवरी २०२३ मा यती एयरलाइन्सको फ्लाइट ६९१ पोखरा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा अवतरणको क्रममा दुर्घटना भएको थियो। यस विमानमा ७२ जना यात्रु थिए, सबैको मृत्यु भयो। दुर्घटनाको मुख्य कारण पाइलटले फ्ल्याप नखोल्ने त्रुटि र प्रोपेलरहरू ‘फेदर’ गरिएकाले विमानको गति र उचाइ घट्नु थियो। यो घटना विमानस्थलको सुरुवाती दिनहरूमा सुरक्षा र सञ्चालनको चुनौती पनि देखाउँछ।

भविष्यका योजना र सम्भावना

पोखरा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थललाई आगामी दिनमा नेपालको पर्यटन प्रवर्द्धनको केन्द्र बनाउने योजना छ। बुद्ध एयरले एयरबस वा बोइङ जहाजको लागि ह्यान्गर निर्माण गर्ने योजना बनाएको छ। आगामी वर्षहरूमा बंगलादेशको एयर अस्ट्राले पनि पोखरासँग नियमित उडान सुरु गर्ने तयारीमा छ।

सरकारले नयाँ अन्तर्राष्ट्रिय हवाई मार्ग खुलाउने प्रयासमा रहेको छ र यो विमानस्थलले नेपालका लागि बाह्य विश्वसँग जोड्ने महत्वपूर्ण कडी बन्ने विश्वास छ।

  • ●प्रेस चौतारी नेपाल
  • ●जिल्ला प्रहरी कार्यालय, रौतहट
  • ●पशुपतिनाथ क्षेत्र विकास कोष
  • ●निजगढ अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल
  • ●गौतम बुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल
  • ●पश्चिम सेती बाँध
  • ●माथिल्लो तामाकोशी जलविद्युत आयोजना
  • ●बुढी गण्डकी जलविद्युत आयोजना
  • ●सुनकोशी मरिन डाइभर्सन आयोजना
  • ●सिक्टा सिंचाई आयोजना
  • ●रानी जमरा कूलरिया सिँचाइ आयोजना
  • ●महाकाली सिँचाइ आयोजना
  • ●भेरी बबई डाइवर्सन मल्टिपर्पज प्रोजेक्ट
  • ●बबई सिचाई आयोजना
  • ●राष्ट्रपति चुरे-तराई मधेश संरक्षण क्षेत्र कार्यक्रम

ज्योतिषहरू

ज्योतिष विवरण लोड हुँदैछ...

राशिफल

राशिफल लोड हुँदैछ...

Loading footer...

मुख्य समाचार

sajilo patrika

गर्मी बढेपछि पर्सा र बाराका विद्यालय तीन दिन बन्द हुने

वीरगञ्ज ।  अत्यधिक गर्मीले पठनपाठनमा समस्या भए पनि पर्सा र बाराका स्थानीय तहले तीन दिन विद्यालय बन्द गर्ने भएका छन् । पर्साको पोखरिया नगरपालिका प्रमुख प्रदुमनप्रसाद चौहानले अत्यधिक गर्मीको कारणले जेठ २८ गतेदेखि ३० गतेसम्मका लागि पालिकाभित्रका सामुदायिक र संस्थागत विद्यालयमा गर्मी बिदा दिने निर्णय गरेको जानकारी दिए । “अत्यधिक गर्मीको

sajilo patrika

स्कुलको कम्प्युटर चोर्ने ३ जना समानसहित पक्राउ

महाराष्ट्रमा रेलबाट खस्दा चारको मृत्यु, नौ घाइते

यस्तो छ आजका लागि विदेशी मुद्राको विनिमय दर

कान्स फिल्म फेस्टिभल भ्रमणमा मेयर बालेनमाथि अख्तियारको छानबिन सुरु

sajilo patrika

मधेस प्रदेशमा बुधबार सार्वनिक बिदा

आज सुनको मूल्य तोलामै १३ सय रुपैयाँले बढ्यो

यस्तो छ, आजको तरकारी र फलफूलको थोक मूल्य

म्याग्दीको कुण्डमा तातोपानीमा नुहाउँदै प्रचण्ड

  • नेपाली टाइपिङ
sajilopatrikasajilopatrika
Directory
Shorts
Incident
  • होमपेज
  • विदेशी मुद्रा
  • ज्योतिष
  • राशिफल
  • कार्यक्रम
  • वेबस्टोरिज
  • विकि
  • ग्याजेट
  • डाइरेक्टरी
पात्रो शेयर मार्केट
  • नेपाली टाइपिङ
Directory
Shorts
Incident
  • होमपेज
  • विदेशी मुद्रा
  • ज्योतिष
  • राशिफल
  • कार्यक्रम
  • वेबस्टोरिज
  • विकि
  • ग्याजेट
  • डाइरेक्टरी
Directory
Shorts
Incident

Loading menu...

ट्रेन्डिङ विषयहरू