बुढी गण्डकी जलविद्युत आयोजना
बुढी गण्डकी जलविद्युत आयोजना नेपाल सरकारको राष्ट्रिय ऊर्जा प्राधिकरण (Nepal Electricity Authority - NEA) द्वारा विकास गर्न प्रस्तावित एक ठूलो जलविद्युत् आयोजना हो। यो आयोजना बुढी गण्डकी नदीमा निर्माण गरिने छ, जुन त्रिशुली नदीसँग करिब २ किलोमिटर पूर्वमै जोडिन्छ। काठमाडौंको पश्चिमतर्फ करिब ५५ किलोमिटर दुरीमा यो आयोजना अवस्थित हुनेछ। यस आयोजनाले नेपालको ऊर्जा उत्पादनमा क्रान्तिकारी परिवर्तन ल्याउने अपेक्षा गरिएको छ।
यो आयोजनाको मुख्य उद्देश्य विद्युत् उत्पादन हो, जसले नेपालका ऊर्जा आवश्यकतालाई ठूलो मात्रामा पूरा गर्नेछ। १२०० मेगावाट क्षमताको यो आयोजना नेपालको सबैभन्दा ठूलो जलविद्युत् आयोजना बन्नेछ।
बुढी गण्डकी जलविद्युत आयोजना घ्यालचोक, गोर्खा जिल्लाको पश्चिम विकास क्षेत्र र सालाङ, धादिङ जिल्लाको मध्य विकास क्षेत्रको सिमानामा पर्दछ। यसको भौगोलिक स्थान २७°४९′३२″ उत्तर अक्षांश र ८४°४६′२५″ पूर्व देशान्तरमा पर्छ। यहाँको स्थलाकृति पर्वतीय र पहाडी छ जसले आयोजना निर्माणलाई चुनौतीपूर्ण बनाउँछ। तर, नदीको पानीको प्रचुर प्रवाहले जलविद्युत उत्पादनको ठूलो सम्भावना प्रदान गर्दछ।
२०१९ सम्ममा रु ३७ अर्ब (करीब ३०० मिलियन अमेरिकी डलर) भन्दा बढी रकम सङ्कलन भइसकेको छ, जुन मुख्य रूपमा पेट्रोलियम आयातमा लगाइएको पूर्वाधार करबाट संकलित गरिएको हो। यस योजनाले मासिक करिब रु १ अर्ब आम्दानी गर्ने अनुमान गरिएको छ।
बुढी गण्डकी जलविद्युत आयोजना पहिल्यै १९७० को दशकमा पहिचान गरिएको थियो। त्यसपछि १९८४ मा पूर्व-सम्भाव्यता अध्ययन गरिएको थियो र १९९८ मा पहिलो पूर्ण सम्भाव्यता अध्ययन सम्पन्न भयो।
२००० दशकको पहिलो दशकमा नेपालको ऊर्जा आवश्यकतालाई मध्यनजर गर्दै थप अध्ययनहरु (२०१०-२०११) गरिएको थियो जसले आयोजनालाई वर्तमान स्वरूपमा आउन मद्दत गर्यो।
तर, यस आयोजनाको उच्च लागत र व्यापक पुनर्स्थापनाका कारण यसलाई कार्यान्वयनमा ल्याउन चुनौतीहरू छन्। २०१९ मा दुधकोशी जलविद्युत् परियोजनालाई सामाजिक र आर्थिक पक्षहरूमा तुलनात्मक रूपमा कम प्रभाव पर्ने भएकाले प्राथमिकता दिइयो।
विस्थापन र पुनर्स्थापना कार्यक्रममा हालसम्म रु २० अर्ब भन्दा बढी खर्च भइसकेको छ र थप रु १८ अर्ब निकासा गर्न लागिएको छ। विस्थापनको कारण स्थानीय जनजीवनमा ठूलो प्रभाव पर्ने भएकोले यसमा गहिरो ध्यान दिइँदैछ।
बुढी गण्डकी नदी भारतको बिहार र पश्चिम बंगाल राज्यहरूमा पनि बहने भएकोले भारतले यस आयोजनाप्रति विभिन्न चिन्ता व्यक्त गरेको छ। यदि बाँधमा कुनै किसिमको भंग हुने वा दुर्घटना भएमा भारतमा लाखौं मानिसको जीवन र सम्पत्ति जोखिममा पर्न सक्छ। त्यसैले परियोजना निर्माण र सञ्चालनमा अतिरिक्त सुरक्षा मापदण्डहरू अपनाउनुपर्ने हुन्छ।
नेपाल ऊर्जा अभावबाट ग्रसित देश हो र जलविद्युत् यसको दीर्घकालीन समाधान हो। बुढी गण्डकी जलविद्युत आयोजना सम्पन्न भएमा यो मात्र ठूलो मात्रामा विद्युत् उत्पादन गर्ने मात्र नभई रोजगारी सिर्जना गर्ने, विकासमा ठूलो धक्का दिने र क्षेत्रीय समृद्धिमा टेवा पुर्याउनेछ।
यस आयोजनाले ऊर्जा निर्यातमार्फत राष्ट्रिय आम्दानी पनि वृद्धि गर्न मद्दत गर्ने छ।
ज्योतिष विवरण लोड हुँदैछ...
राशिफल लोड हुँदैछ...
वीरगञ्ज । अत्यधिक गर्मीले पठनपाठनमा समस्या भए पनि पर्सा र बाराका स्थानीय तहले तीन दिन विद्यालय बन्द गर्ने भएका छन् । पर्साको पोखरिया नगरपालिका प्रमुख प्रदुमनप्रसाद चौहानले अत्यधिक गर्मीको कारणले जेठ २८ गतेदेखि ३० गतेसम्मका लागि पालिकाभित्रका सामुदायिक र संस्थागत विद्यालयमा गर्मी बिदा दिने निर्णय गरेको जानकारी दिए । “अत्यधिक गर्मीको
